ارزیابی عملکرد باید از سنجش فعالیت به سنجش اثربخشی حرکت کند

مدیر راهبری، پایش و امور استان‌های سازمان غذا و دارو گفت: بازنگری شاخص‌های ارزیابی عملکرد با هدف حرکت از سنجش صرف فعالیت‌ها به سمت ارزیابی اثربخشی، پیامد و کیفیت مداخلات تنظیم‌گری دنبال می‌شود تا شاخص‌ها تصویر دقیق‌تری از عملکرد نظام سلامت ارائه دهند.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، عباس مهدی‌زاده مدیر راهبری، پایش و امور استان‌های سازمان غذا و دارو با تأکید بر اهمیت طراحی علمی شاخص‌های عملکرد اظهار کرد: در نظام‌های پیچیده سلامت، تعداد بازرسی‌ها، نمونه‌برداری‌ها و اقدامات انجام‌شده تنها بخشی از تصویر عملکرد را تشکیل می‌دهد و ارزیابی دقیق‌تر، میزان اثربخشی این اقدامات و تأثیر آن‌ها بر کیفیت، ایمنی و سلامت جامعه را نیز دربرمی‌گیرد.

وی افزود: یک نظام ارزیابی معتبر میان ورودی‌ها، فرآیندها، خروجی‌ها و پیامد‌ها تمایز ایجاد می‌کند. برای نمونه، افزایش تعداد نمونه‌برداری زمانی ارزش عملکردی بیشتری پیدا می‌کند که به شناسایی ریسک، اصلاح عدم انطباق‌ها و کاهش احتمال تکرار آن‌ها منجر شود.

مهدی‌زاده با اشاره به اهمیت رویکرد مبتنی بر ریسک گفت: در تنظیم‌گری نوین، تخصیص منابع نظارتی متناسب با سطح ریسک، یکی از اصول ارتقای کارآمدی است. بر همین اساس، شاخص‌های عملکرد می‌توانند میزان تمرکز ظرفیت‌های نظارتی بر حوزه‌های پرریسک و میزان موفقیت مداخلات در کاهش ریسک‌های سلامت را نشان دهند.

مدیر راهبری، پایش و امور استان‌های سازمان غذا و دارو ادامه داد: داده‌های حاصل از نظارت، نمونه‌برداری، نتایج آزمایشگاهی، عدم انطباق‌ها و اقدامات اصلاحی، زمانی ارزش مدیریتی بیشتری پیدا می‌کنند که در کنار یکدیگر تحلیل شوند و امکان شناسایی الگو‌ها و روند‌های مؤثر بر سلامت را فراهم کنند.

وی تصریح کرد: حرکت از داده‌های توصیفی به سمت تحلیل و تفسیر داده‌ها، یکی از الزامات حکمرانی مبتنی بر شواهد است. در این رویکرد، شواهد معتبر می‌تواند ارتباط میان تصمیم‌های تنظیم‌گری و پیامد‌های حاصل از آن‌ها را روشن‌تر کند و زمینه تصمیم‌گیری دقیق‌تر را فراهم آورد.

مهدی‌زاده با تأکید بر اهمیت قابلیت مقایسه شاخص‌ها گفت: شاخص عملکرد زمانی از اعتبار لازم برخوردار است که تعریف روشن، روش اندازه‌گیری مشخص و قابلیت پایش در طول زمان داشته باشد. مقایسه عملکرد نیز با در نظر گرفتن عواملی مانند جمعیت تحت پوشش، حجم فعالیت، ظرفیت اجرایی و شرایط محیطی، معنای دقیق‌تری پیدا می‌کند.

وی افزود: ارزیابی عملکرد علاوه بر سنجش وضعیت موجود، باید ظرفیت یادگیری و بهبود مستمر را در نظام سلامت تقویت کند. نتایج ارزیابی می‌تواند مبنایی برای شناسایی نقاط قوت و ضعف، اصلاح سیاست‌ها، اولویت‌بندی مداخلات و تخصیص مؤثرتر منابع قرار گیرد.

مدیر راهبری، پایش و امور استان‌های سازمان غذا و دارو با اشاره به اهمیت استانداردسازی و یکپارچگی داده‌ها گفت: داده‌های مرتبط با فرآورده‌های سلامت، تجهیزات پزشکی و نتایج نظارت‌های میدانی، در صورت استانداردسازی و اتصال به یکدیگر، ظرفیت قابل توجهی برای تحلیل بازار، شناسایی روند‌ها و پشتیبانی از تصمیم‌های تنظیم‌گری ایجاد می‌کنند.

مهدی‌زاده در پایان تأکید کرد: هدف از بازنگری شاخص‌های عملکرد، دستیابی به مجموعه‌ای محدود، معتبر، قابل سنجش و معنادار از شاخص‌هاست؛ به‌گونه‌ای که بتوان بر اساس آن‌ها، علاوه بر میزان فعالیت، کیفیت تنظیم‌گری، اثربخشی مداخلات و میزان تحقق اهداف سلامت را در طول زمان ارزیابی کرد.