سرطان سینه و نگرانی از ناباروری؛ حفظ باروری را پیش از شروع درمان جدی بگیرید

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر اهمیت حفظ باروری در زنان مبتلا به سرطان سینه گفت: تشخیص سرطان در سنین باروری لزوماً به معنای از دست دادن امکان فرزندآوری نیست و زنان می‌توانند پیش از آغاز برخی درمان‌ها، با مراجعه به متخصص و بررسی شرایط خود، از روش‌های استاندارد حفظ باروری استفاده کنند.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، «ساناز علایی» عضو هیئت علمی گروه بیولوژی تولیدمثل دانشکده علوم و فناوری‌های نوین پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به اهمیت حفظ باروری در زنان مبتلا به سرطان سینه اظهار کرد: یکی از نگرانی‌های مهم زنان جوان پس از تشخیص سرطان، تأثیر درمان بر توانایی فرزندآوری است؛ در حالی که در بسیاری از موارد می‌توان پیش از شروع درمان سرطان، وضعیت باروری را ارزیابی و برای حفظ آن برنامه‌ریزی کرد.

وی افزود: برخی درمان‌های سرطان، به‌ویژه شیمی‌درمانی، می‌توانند به تخمدان‌ها آسیب برسانند و باعث کاهش ذخیره تخمدانی، اختلال در عملکرد تخمدان یا حتی یائسگی زودرس شوند. به همین دلیل، موضوع باروری باید پیش از آغاز درمان با بیمار مطرح شود و فرصت بررسی گزینه‌های موجود از دست نرود.

چه زمانی باید برای حفظ باروری اقدام کرد؟

وی ادامه داد: انتخاب روش مناسب برای هر بیمار به عواملی مانند سن، ذخیره تخمدانی، شرایط بیماری، نوع درمان مورد نیاز و زمانی که برای شروع درمان سرطان در اختیار است بستگی دارد و نمی‌توان یک روش واحد را برای همه بیماران توصیه کرد.

علایی با بیان اینکه زمان در تصمیم‌گیری برای حفظ باروری اهمیت دارد، گفت: پس از تشخیص سرطان، بیمار باید در سریع‌ترین زمان ممکن درباره تأثیر درمان بر باروری و روش‌های حفظ آن با تیم درمان مشورت کند. این اقدام به معنای به تعویق انداختن درمان سرطان نیست، بلکه هدف آن این است که در صورت امکان، اقدامات مربوط به حفظ باروری در فاصله پیش از شروع درمان انجام شود.

انجماد تخمک یا جنین؛ گزینه‌های اصلی حفظ باروری

عضو هیئت علمی گروه بیولوژی تولیدمثل با اشاره به روش‌های استاندارد حفظ باروری بیان کرد: یکی از مهم‌ترین روش‌ها، انجماد تخمک است. در این روش، با تحریک کنترل‌شده تخمدان‌ها، تعدادی تخمک بالغ جمع‌آوری و در شرایط مناسب منجمد می‌شوند تا در آینده، در صورت فراهم شدن شرایط، مورد استفاده قرار گیرند.

وی افزود: انجماد جنین نیز از روش‌های مؤثر حفظ باروری است که در آن تخمک پس از لقاح به جنین تبدیل و سپس منجمد می‌شود. انتخاب میان انجماد تخمک و جنین به شرایط فردی بیمار و تصمیم‌گیری مشترک میان بیمار و تیم درمان بستگی دارد.

علایی همچنین از انجماد بافت تخمدان به عنوان یکی دیگر از گزینه‌های حفظ باروری نام برد و گفت: این روش در برخی بیمارانی که امکان یا فرصت کافی برای انجام روش‌های معمول را ندارند، می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد و به‌ویژه زمانی که شروع سریع درمان سرطان اهمیت دارد، قابل توجه است.

آیا تحریک تخمدان برای زنان مبتلا به سرطان سینه خطرناک است؟

وی با اشاره به یکی از نگرانی‌های شایع بیماران گفت: از آنجا که برخی سرطان‌های سینه به هورمون‌ها، به‌ویژه استروژن، حساس هستند، ممکن است بیمار درباره افزایش هورمون‌ها در جریان تحریک تخمدان نگران باشد.

عضو هیئت علمی دانشکده علوم و فناوری‌های نوین پزشکی شیراز ادامه داد: برای این بیماران، پروتکل‌های تحریک تخمدان می‌توانند با روش‌هایی طراحی شوند که میزان افزایش استروژن کنترل شود. مطالعات انجام‌شده نیز نشان داده‌اند که در بیمارانی که با روش‌های مناسب برای حفظ باروری تحت تحریک تخمدان قرار می‌گیرند، تفاوت معناداری از نظر بقای بیماری و خطر عود، در مقایسه با بیمارانی که این اقدام را انجام نداده‌اند، مشاهده نشده است.

وی تأکید کرد: البته این موضوع به این معنا نیست که یک روش برای تمام بیماران مناسب است؛ بلکه نوع سرطان، وضعیت گیرنده‌های هورمونی، سن بیمار، ذخیره تخمدانی و برنامه درمانی سرطان باید در تصمیم‌گیری در نظر گرفته شود.

یک توصیه مهم برای زنان جوان مبتلا به سرطان سینه

دکتر علایی خاطرنشان کرد: زنان در سنین باروری که به سرطان سینه مبتلا می‌شوند، نباید بدون مشورت تخصصی تصور کنند که درمان سرطان حتماً به معنای ناباروری دائمی است. از سوی دیگر، نباید برای حفظ باروری نیز به صورت خودسرانه تصمیم‌گیری کنند.

وی گفت: بهترین اقدام این است که بیمار پیش از شروع شیمی‌درمانی یا سایر درمان‌هایی که ممکن است بر عملکرد تخمدان اثر بگذارند، موضوع باروری را با پزشک معالج و متخصص مربوطه مطرح کند تا بر اساس شرایط فردی، گزینه‌های موجود بررسی شود.

عضو هیئت علمی گروه بیولوژی تولیدمثل دانشگاه علوم پزشکی شیراز در پایان یادآور شد: حفظ باروری بخشی از مراقبت جامع از زنان جوان مبتلا به سرطان سینه است و توجه به آن می‌تواند به بیمار کمک کند تا علاوه بر طی کردن مسیر درمان سرطان، امکان تصمیم‌گیری درباره فرزندآوری در آینده را نیز تا حد امکان حفظ کند.