پایش مستمر آنفلوانزا و کووید-۱۹ با پنج روش در کشور

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، از پایش مستمر آنفلوانزا و کووید-۱۹ با استفاده از پنج روش مکمل در کشور خبر داد و تأکید کرد: این نظام دیده‌بانی با شناسایی به‌موقع تغییرات الگوی بیماری‌ها و سویه‌های در گردش، نقش مهمی در ارتقای آمادگی نظام سلامت و اجرای مداخلات پیشگیرانه دارد.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، اظهار داشت که دیده‌بانی مستمر عفونت‌های تنفسی با شناسایی تغییرات الگوی بیماری‌ها و تشخیص وضعیت‌های غیرعادی، به نظام سلامت کمک می‌کند تا بتواند مداخلات خود را به‌موقع و مؤثر اعمال نماید. وی تأکید کرد که مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر نیز با به‌کارگیری پنج روش مکمل، وضعیت عفونت‌های تنفسی، به‌ویژه آنفلوانزا و کووید-۱۹ را به‌صورت مستمر پایش می‌کند.

شرح پنج روش اصلی دیده‌بانی

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر، جزئیات این پنج روش را به شرح زیر تشریح کرد:

۱. دیده‌بانی هفتگی در مراکز سرپایی و بستری: در این روش، هر هفته از بیماران مراجعه‌کننده به یک مرکز سرپایی و یک مرکز بستری در هر یک از ۱۵ دانشگاه علوم پزشکی منتخب نمونه‌گیری می‌شود تا روند تغییرات و میزان مثبت‌شدن آزمایش‌های کووید-۱۹ و آنفلوانزا بررسی گردد.

۲. پایش آزمایشگاهی ۲۱ عامل عفونی: این روش در چهار مرکز منتخب با هدف شناسایی عوامل بیماری‌زای تنفسی در گردش و بررسی تغییرات الگوی آن‌ها انجام می‌شود.

۳. ارزیابی وضعیت بیمارستان‌ها: در این متد، نتایج آزمایش‌های بیماران بستری از نظر میزان مثبت‌شدن کووید-۱۹ و آنفلوانزا بررسی می‌گردد.

۴. پایش ژنتیکی سویه‌های در گردش: با استفاده از فناوری توالی‌یابی ژنتیکی، سویه‌های ویروسی شناسایی و تغییرات ژنتیکی احتمالی آن‌ها که از نظر سلامت عمومی حائز اهمیت است، بررسی می‌شود.

۵. رصد وضعیت بین‌المللی: پایش عفونت‌های تنفسی و سویه‌های در گردش در سایر کشور‌ها جهت ارزیابی خطرات احتمالی و تقویت آمادگی نظام سلامت کشور انجام می‌گیرد.

مرادی با تأکید بر اهمیت ترکیب این پنج روش، افزود که استفاده هم‌زمان از آن‌ها، تصویری جامع از وضعیت عفونت‌ها ارائه داده و امکان شناسایی افزایش گردش عوامل عفونی و ارزیابی تغییرات ژنتیکی را فراهم می‌کند.

اهداف اطلاع‌رسانی و کاربرد‌های بالینی و مدیریتی

وی با اشاره به اینکه از حدود دو سال پیش، یافته‌های این نظام به صورت هفتگی منتشر می‌شود، سه هدف اصلی این اطلاع‌رسانی را آگاهی‌بخشی به مردم، اطلاع‌رسانی به پزشکان و کادر درمان، و پشتیبانی از تصمیم‌گیری مدیران نظام سلامت عنوان کرد.

مرادی با تبیین مزایای این شفافیت گفت: آگاهی از وضعیت عفونت‌ها به مردم کمک می‌کند تا توصیه‌های پیشگیرانه را متناسب با شرایط رعایت کرده و از گروه‌های پرخطر مانند سالمندان، افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای و افراد با سیستم ایمنی ضعیف محافظت نمایند. همچنین پزشکان می‌توانند از این داده‌ها در ارزیابی و مدیریت بیماران خود استفاده کنند و مدیران نظام سلامت نیز بر اساس روند‌های مشاهده‌شده، برنامه‌ریزی و مداخلات خود را به صورت به‌هنگام اجرا کنند.

چشم‌انداز توسعه زیرساخت‌ها

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر در پایان، دریافت به‌موقع سیگنال‌های هشداردهنده و شناسایی وضعیت‌های غیرعادی را هدف نهایی این نظام دانست و تأکید کرد که گسترش پوشش جغرافیایی و ظرفیت آزمایشگاهی، مستقیماً با سرعت شناسایی تغییرات و کیفیت تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر شواهد رابطه دارد. وی با ابراز امیدواری کرد که با عبور از محدودیت‌های ناشی از جنگ و تحریم، زمینه توسعه این نظام در استان‌ها، تقویت ظرفیت‌های آزمایشگاهی و گسترش دامنه عوامل عفونی تحت پایش فراهم شود تا زیرساخت‌های لازم برای ارتقای آمادگی نظام سلامت و حفاظت مؤثر از مردم تقویت گردد.