آغاز رسیدگی به دادخواهی ۶۰ نفر از خانواده‌های شهدای جنگ ۱۲ روزه
جلسه دادگاه رسیدگی به پرونده شهدای جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، روز یکشنبه ۱۰ آبان‌ماه ۱۴۰۵، در شعبه ۵۵ دادگاه حقوقی بین‌الملل به ریاست قاضی حسین‌زاده و با حضور حسن عبدلیان‌پور رئیس مرکز وکلا، جمعی از وکلا، اصحاب رسانه، شکات و خانواده‌های آسیب‌دیده آغاز شد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صداوسیما، رسیدگی به پرونده شهدای جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، روز یکشنبه ۱۰ آبان‌ماه ۱۴۰۵، در شعبه ۵۵ دادگاه حقوقی بین‌الملل به ریاست قاضی حسین‌زاده آغاز شد.
قاضی حسین‌زاده گفت: دادگاه بر اساس اصل ۳۴ قانون اساسی و قوانین موضوعه کشور، خود را مکلف به رسیدگی به دادخواهی خانواده‌های شهدا و جانبازان و مطالبه خسارات مادی، معنوی و تنبیهی ناشی از اقدامات متجاوزان می‌داند.
این پرونده با دادخواهی حدود ۶۰ نفر از خانواده‌های معظم شهدا و برخی جانبازان به طرفیت ۱۶ خوانده، از جمله دولت آمریکا و سران رژیم صهیونیستی تشکیل شده است.
قاضی حسین‌زاده تصریح کرد: بر اساس ماده یک قانون صلاحیت محاکم دادگستری جمهوری اسلامی ایران برای رسیدگی به دعاوی مدنی علیه دولت‌های خارجی، در صورتی که کشوری از طریق محاکم داخلی خود مصونیت قضایی جمهوری اسلامی ایران و مقامات و مسئولان کشور را نقض کند، با تجویز وزارت امور خارجه امکان رسیدگی به دعاوی علیه آن دولت و سران ناقض مصونیت فراهم می‌شود.
حسین زاده افزود: با توجه به اقدامات دولت آمریکا در زمینه شکنجه، ارعاب و آزار‌های جسمی و روحی اتباع ایرانی و همچنین اقدامات تروریستی، قوه قضاییه مکلف به پذیرش دادخواهی، استماع و رسیدگی قانونی به این دعاوی است.
دادگاه حقوقی تهران، ویژه رسیدگی به دعاوی بین‌الملل، جلسه رسیدگی به پرونده دادخواهی خانواده معظم شهدای جنگ ۱۲ روزه را با حضور ۶۰ خواهان و به طرفیت ۱۶ خوانده، از جمله دولت ایالات متحده آمریکا و سردمداران آن و همچنین سردمداران رژیم صهیونیستی، برگزار کرد.
در ادامه این جلسه که به ریاست قاضی حسین‌زاده برگزار شد، موضوع پرونده «مطالبه خسارات مادی، معنوی و تنبیهی وارده به خانواده معظم شهدا» عنوان شد و دادگاه با استناد به قوانین موضوعه جمهوری اسلامی ایران، خود را صالح و شایسته به استماع دعوی و رسیدگی قانونی دانست.
قاضی حسین‌زاده در ابتدای جلسه با اشاره به اصل ۳۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تصریح کرد: قوه قضاییه مکلف به استماع دادخواهی اشخاص و افراد است و این تکلیف قانونی همچنان پابرجاست.
حسین زاده با استناد به ماده یک قانون صلاحیت محاکم دادگستری جمهوری اسلامی ایران برای رسیدگی به دعاوی مدنی علیه دولت‌های خارجی، اظهار داشت: در صورتی که کشوری از طریق محاکم داخلی خود، مسئولیت قضایی کشور ما و مقامات ما را نقض کند، با تجویز وزارت امور خارجه، حق تعقیب آن دولت ناقض برای قوه قضاییه محفوظ است. دولت آمریکا به کرات مسئولیت قضایی دولت ایران و سردمداران و مقامات آن را نقض کرده و بر اساس قاعده اقدام متقابل، این حق برای قوه قضاییه و دولت ایران متصور است که نسبت به پذیرش دادخواهی علیه دولت آمریکا اقدام کند.
رئیس دادگاه همچنین به بند ۱۰ ماده یک قانون الزام دولت به پی‌گیری جبران خسارت ناشی از اقدامات و جنایات آمریکا علیه اتباع ایرانی اشاره کرد و گفت: بر اساس این قانون، قوه قضاییه و دولت مکلف به پذیرش دادخواهی اتباع ایرانی به لحاظ نقش‌آفرینی‌های ماجراجویانه آمریکا که منتهی به آسیب به ایرانیان می‌شود، شده‌اند و دادگاه حاضر خود را مکلف به رسیدگی می‌داند.
حسین‌زاده در ادامه با استناد به ماده واحده قانون تشدید مقابله با اقدامات تروریستی سال ۶۸ و نیز ماده ۱ و ۳ و مواد مرتبط قانون مقابله با نقض حقوق بشر و اقدامات ماجراجویانه و تروریستی دولت آمریکا در منطقه، خاطرنشان کرد: دولت آمریکا به کرات نسبت به تجاوز به خاک ایران و تمامیت جسمی ایرانیان اقدام کرده و با تفرقه‌افکنی، ایجاد رعب و وحشت، سیاست‌های خصمانه و شعله‌ور کردن فرقه‌گرایی، جان ایرانیان را به مخاطره انداخته است؛ از این رو قوه قضاییه تکلیف قانونی به استماع این دعوا دارد.
حسین زاده همچنین با اشاره به قانون مبارزه با تأمین مالی تروریسم و مصداق بارز بودن اقدامات دولت آمریکا در شکنجه، ارعاب و آزار جسمی و روحی ایرانیان، این اقدامات را مصداق اقدامات تروریستی تلقی کرد و گفت: قوه قضاییه مکلف به پذیرش دادخواهی و استماع و رسیدگی قانونی است.
وکیل خانواده شهدای حمله به زندان اوین اعلام کرد که خانواده‌های معظم شهدا، از جمله خانواده‌های شهدای این حمله، دادخواست مطالبه کلیه خسارات مادی، معنوی و تنبیهی را از سران رژیم صهیونیستی و دولت آمریکا در محاکم صالح جمهوری اسلامی ایران مطرح کرده‌اند.
وکیل خانواده شهدای زندان اوین تصریح کرد، در موارد متعدد حملات رژیم صهیونیستی و دولت ایالات متحده با ادعای هدف قرار دادن یک فرد یا مرکز خاص و بدون رعایت اصول تفکیک و تناسب، مجتمع‌های مسکونی به‌طور گسترده تخریب شده و شمار زیادی از ساکنان بی‌گناه، از جمله زنان و کودکان، جان باخته‌اند. در پی این حملات، ده‌ها خانواده عزیزان خود را از دست دادند و کودکانی قربانی شدند که هرگز نتوانستند آینده خود را ببینند.
وی افزود: این جنایات افزون بر خسارات جانی و جسمی، آثار عمیق و ماندگاری بر زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی بازماندگان بر جای گذاشته است و ابعاد انسانی این حوادث را نمی‌توان صرفاً با شمار جانباختگان یا میزان خسارات مادی سنجید؛ پشت هر یک از این جانباختگان، خانواده‌ای قرار دارد که با جای خالی و درد و اندوه شهادت عزیز خود مواجه شده است.
بر اساس متن دادخواست، موضوع آن مطالبه خسارات ناشی از شهادت شهدای جنگ ۱۲ روزه، جبران خسارات مادی و معنوی وارده به خانواده‌ها و محکومیت متجاوزان به خسارات تنبیهی در محاکم صالح جمهوری اسلامی ایران است. اهمیت این دعوا صرفاً به مطالبه غرامت محدود نمی‌شود، بلکه بررسی مسئولیت حقوقی ناشی از اقدامات مورد ادعا، احراز آثار و نتایج زیان‌بار آن و پی‌گیری حقوق قانونی خانواده‌های آسیب‌دیده را نیز در بر می‌گیرد.
وکیل خانواده‌های شهدا همچنین درخواست کرده است که مستندات پرونده و رأی قطعی صادره در چارچوب مقررات و سازوکار‌های قانونی به مراجع بین‌المللی ذی‌صلاح ارسال شود تا امکان محکومیت بین‌المللی جنایتکاران و مسئولیت دولت‌ها و اشخاص دخیل در حدود صلاحیت این مراجع فراهم گردد.
در بخش دیگری از این دادخواست تأکید شده است که این جنایت‌ها نقض قوانین و قواعدی است که جهان سال‌ها برای تحقق و تحکیم آن کوشیده و حمله به آن‌ها حمله به شرافت، وجدان و انسانیت است؛ لذا این پرونده به آسیب‌دیدگان محدود نمی‌شود و هر انسان آزاده‌ای در هر کجای جهان می‌تواند از دادخواهان این محکمه تلقی شود.
وکیل خانواده شهدا با اشاره به اینکه دعوای حاضر ناظر بر حملات موشکی و پهپادی صورت‌گرفته علیه اهدافی در قلمرو جمهوری اسلامی ایران، به‌ویژه اهداف غیرنظامی و خسارات جانی و مالی ناشی از آن است، از دادگاه خواست بررسی دقیق وقایع، ادله و مستندات پرونده را با لحاظ تعهدات ناشی از منشور ملل متحد، قواعد بنیادین حقوق بین‌الملل، مقررات حقوق بین‌الملل و قوانین داخلی جمهوری اسلامی ایران از جمله قانون مسئولیت مدنی مصوب ۱۳۳۹ و قوانین مرتبط قانون مجازات اسلامی محقق سازد.
بر پایه این گزارش، تبیین مبانی حقوق مسئولیت بین‌المللی خواندگان، بررسی آثار حقوقی نقض تعهدات بین‌المللی و تحلیل مبانی مسئولیت مدنی در حقوق ایران و حقوق بین‌الملل از محور‌های اساسی رسیدگی به این پرونده عنوان شده است.
وکیل خانواده‌های شهدا با تأکید بر اینکه «امروز رنگ خون مظلومان سطر‌های کتب حقوقی را سرخ نموده و چشم‌های فرشته عدالت هدف مستقیم ترکش‌های نابرابری و ظلم قرار گرفته است»، خواستار اجرای عدالت و احقاق حق مظلومان شد و از دادگاه برای ارائه کلیپ مستند دعوا که بخش‌هایی از آن با اذن خانواده‌ها منتشر شده است، کسب اجازه کرد.
مشاهدهٔ خبر در منبع