ابتلای ۳۰ درصد ایرانیان بالای ۵۰ سال به پوکی استخوان

رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به شیوع بالای پوکی استخوان در ایران، گفت: بر اساس مطالعات انجام‌شده حدود ۳۰ درصد جمعیت بالای ۵۰ سال کشور به پوکی استخوان مبتلا هستند و حدود ۵۰ درصد نیز کاهش تراکم استخوان دارند.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، دکتر باقر لاریجانی در نشست خبری هفته ملی سلامت استخوان که در محل پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار شد، با تأکید بر ضرورت افزایش آگاهی عمومی درباره پوکی استخوان گفت: این بیماری یکی از مسائل مهم سلامت مردم است و آگاهی‌بخشی درباره عوامل خطر، پیش‌گیری، تشخیص و درمان آن باید به‌طور جدی دنبال شود.

پوکی استخوان ۶۲ درصدی در زنان بالای ۶۵ سال

وی با اشاره به نتایج مطالعات پژوهشگاه درباره وضع سلامت استخوان در سالمندان افزود: در زنان بالای ۶۵ سال، حدود ۶۲ درصد به پوکی استخوان و ۳۳ درصد به کاهش تراکم استخوان مبتلا هستند و تنها حدود پنج درصد از نظر تراکم استخوان در وضعیت طبیعی قرار دارند. در مردان این گروه سنی نیز حدود ۶۲ درصد پوکی استخوان و ۱۸ تا ۲۰ درصد کاهش تراکم استخوان دارند و سهم مردان دارای تراکم طبیعی استخوان حدود ۲۰ درصد است.

رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه اهمیت پوکی استخوان صرفاً به کاهش تراکم استخوان محدود نمی‌شود، تصریح کرد: پیامد مهم این بیماری، افزایش خطر شکستگی است. حتی زمین خوردن یا وارد شدن ضربه‌ای کوچک می‌تواند در افراد مبتلا به پوکی استخوان به شکستگی منجر شود؛ عارضه‌ای که به‌ویژه در سنین بالا می‌تواند استقلال فرد را از بین ببرد و مشکلات جدی برای بیمار و خانواده او ایجاد کند.

مخاطرات حیاتی ۲۰ درصد افرادی که دچار شکستگی لگن می‌شوند

لاریجانی با اشاره به پیامد‌های شکستگی لگن در سالمندان، گفت: حدود ۲۰ درصد افرادی که دچار شکستگی لگن می‌شوند، در بیمارستان حیات‌شان به مخاطره می‌افتد و شمار قابل توجهی از بازماندگان نیز با محدودیت حرکتی و وابستگی به دیگران مواجه می‌شوند.

به گفته وی، این وضعیت علاوه بر آسیب‌های جسمی و روانی، هزینه‌های اقتصادی قابل توجهی به خانواده‌ها و نظام سلامت تحمیل می‌کند.

وی با اشاره به بار شکستگی‌های استخوانی در کشور، اظهار کرد: برآورد‌های چند سال گذشته پژوهشگاه نشان می‌دهد که در ایران روزانه حدود ۴۰۰ شکستگی استخوان رخ می‌دهد و شمار شکستگی‌های جدید سالانه به حدود ۱۵۰ هزار مورد می‌رسد. بخشی از این شکستگی‌ها با پوکی استخوان ارتباط دارند و می‌توانند به ناتوانی، وابستگی و حتی مرگ منجر شوند.

این استاد دانشگاه با تأکید بر افزایش خطر شکستگی مجدد پس از نخستین شکستگی، افزود: احتمال وقوع شکستگی بعدی در این افراد می‌تواند دو تا سه برابر بیشتر شود. به همین دلیل، پژوهشگاه با همکاری وزارت بهداشت در حال پی‌گیری برنامه‌ای برای شناسایی و مراقبت از بیمارانی است که با شکستگی به بیمارستان مراجعه می‌کنند تا با آموزش، پایش مستمر و پی‌گیری درمان، از شکستگی‌های بعدی پیش‌گیری شود. این برنامه هم‌اکنون در چند دانشگاه علوم پزشکی و برخی بیمارستان‌های تهران در حال اجراست.

دکتر لاریجانی با بیان اینکه بسیاری از مبتلایان از بیماری خود اطلاع ندارند، گفت: حدود ۸۰ درصد افراد مبتلا به پوکی استخوان از ابتلای خود بی‌خبرند. این مسئله نشان می‌دهد که تشخیص زودهنگام و افزایش آگاهی مردم باید در اولویت برنامه‌های پیش‌گیری قرار گیرد.

از هر هزار نفر ۸۰ نفر درمان را آغاز می‌کنند

وی همچنین از پایین بودن میزان شروع درمان و تداوم آن در مبتلایان خبر داد و افزود: از هر هزار فرد مبتلا به پوکی استخوان، تنها حدود ۸۰ نفر درمان را آغاز می‌کنند. علاوه بر این، تقریباً نیمی از افرادی که درمان را شروع می‌کنند، پس از مدتی آن را رها می‌کنند؛ مشکلی که در کشور‌های دیگر نیز وجود دارد و برای مقابله با آن باید آموزش و پی‌گیری بیماران تقویت شود.

رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به اهمیت سنجش تراکم استخوان، اظهار کرد: توصیه می‌شود افراد، به‌ویژه زنان و مردان در سنین حدود ۶۵ سالگی، حتی در صورت نداشتن علامت، وضعیت سلامت استخوان خود را بررسی کنند. با این حال، توزیع دستگاه‌های سنجش تراکم استخوان در کشور متوازن نیست و این تجهیزات عمدتاً در شهر‌های بزرگ و مراکز استان‌ها متمرکز شده‌اند؛ موضوعی که ضرورت برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای توسعه دسترسی به خدمات تشخیصی را نشان می‌دهد.

لاریجانی با انتقاد از انتشار برخی اطلاعات نادرست درباره پیش‌گیری و درمان پوکی استخوان، گفت: در زمینه مصرف کلسیم و ویتامین D باور‌های نادرستی وجود دارد؛ از جمله اینکه مصرف کلسیم به‌طور کلی موجب سنگ کلیه می‌شود یا پوکی استخوان درمان ندارد. در حالی که نیاز به کلسیم باید از طریق تغذیه مناسب و در صورت لزوم مکمل‌ها تأمین شود و درمان‌های مؤثری نیز برای این بیماری وجود دارد.

ضرورت توجه به دریافت کلسیم توسط افراد

وی با اشاره به منابع غذایی کلسیم، افزود: شیر و ماست از منابع مهم تأمین کلسیم هستند و هر لیوان شیر حدود ۳۰۰ میلی‌گرم کلسیم دارد. افراد باید به دریافت کافی کلسیم توجه کنند و در صورت نیاز به مکمل، با نظر پزشک اقدام کنند. همچنین نمی‌توان بدون شواهد کافی فرض کرد که مواد غذایی مانند عسل و سنجد به‌تنهایی نیاز بدن به کلسیم را تأمین می‌کنند.

این استاد دانشگاه با اشاره به امکان دسترسی به درمان‌های پوکی استخوان در داخل کشور، اظهار کرد: بسیاری از درمان‌های مورد نیاز این بیماران در داخل کشور تولید می‌شوند و امکان دسترسی به آن‌ها وجود دارد؛ بنابراین باید با افزایش آگاهی عمومی، تشخیص به‌موقع و پی‌گیری درمان، از پیشرفت بیماری و بروز شکستگی‌های پرهزینه و ناتوان‌کننده جلوگیری کرد.

دکتر لاریجانی بر نقش رسانه‌ها در افزایش سواد سلامت جامعه تأکید کرد و گفت: پوشش برنامه‌های آموزشی و کمپین‌های اطلاع‌رسانی درباره سلامت استخوان هنوز کافی نیست و لازم است تلاش بیشتری برای آگاه‌سازی مردم صورت گیرد. اطلاعات تکمیلی درباره پوکی استخوان و راه‌های پیش‌گیری و درمان آن نیز در وب‌سایت پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم در دسترس است.