اجلاس سالانه آموزش وپرورش؛ از همدلی تشریفاتی تا مرجعیت راهبردی

به گزارش مرکز اطلاع‌رسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش، همزمان با برگزاری سی‌ونهمین اجلاسیه سراسری مدیران و روسای آموزش و پرورش کشور، علیرضا کمرئی، مشاور وزیر که به عنوان نماینده مقام عالی وزارت در این اجلاسیه و معین استان گلستان حضور دارد، طی این یادداشت تحلیلی به بررسی کارکردها، فرصت‌ها و افق پیش‌روی این رویداد راهبردی پرداخته است.

اجلاس سالانه مدیران و روسای آموزش و پرورش، با کارکرد سه‌گانه «هماهنگ‌سازی سطوح مدیریتی، شفاف‌سازی راهبردها و رفع ابهامات اجرایی»، از منظر مشاور وزیر، نقطه اوج خود را زمانی خواهد یافت که از «شنیدن صرف» خارج شده و به مرجع تدوین بیانیه‌های راهبردی تبدیل شود؛ هدفی که تغییر شیوه برگزاری امسال به میزگردهای تخصصی، گام نخست آن محسوب می‌شود.

اجلاس سالانه مدیران و روسای آموزش و پرورش، رویدادی راهبردی با کارکردهایی چندگانه توصیف شده است. بر اساس تحلیلی که کمرئی ارائه داده، تأثیر این رویداد در سه محور اصلی قابل بررسی است:

۱. هم افزایی و هماهنگی سطوح مدیریتی

این رویداد، بستری برای انتقال سیاست‌ها، آشنایی مناطق با رویکردهای کلان و گفت‌وگو پیرامون آن‌ها فراهم می‌آورد. نتیجه آن، همسوسازی جهت‌گیری‌های عملیاتی با راهبردهای ستادی، تقریب نگرش و ایجاد درک مشترک به عنوان «سرمایه اصلی دستگاه تعلیم و تربیت» است که اهداف، برنامه‌ها، روش‌ها و مسیر را برای مجریان روشن می‌سازد.

۲. شفاف سازی راهبردها و جهت گیری‌ها

ارائه رویکردهای کلان وزارتی و سیاست‌های راهبردی نظام آموزشی، با هدف ترسیم تصویری روشن از مسیر پیش رو انجام می‌شود. این شفافیت، اجرای دقیق‌تر، کاهش خطاهای تفسیری و هماهنگی بیشتر میان سطوح مدیریتی را به دنبال دارد.

۳. رفع ابهامات و تقویت مشارکت جمعی

گردهمایی مدیران از سراسر کشور، فضایی برای هم‌افزایی، به‌کارگیری خرد جمعی و بررسی چالش‌ها مهیا می‌کند. این فرآیند به رفع تعارضات ذهنی، شفاف‌سازی اولویت‌ها، ارتقای آگاهی، نهادینه‌سازی مشارکت‌جویی در تصمیم‌سازی و تقویت همدلی برای تحقق اهداف مشترک تعلیم و تربیت می‌انجامد.

کارکرد پنهان اجلاس؛ نمایش اقتدار در سایه همدلی

نکته محوری در تحلیل کمرئی، اشاره به کارکرد تبعی اما کلیدی این اجلاس است. به باور او، گرچه هدف اولیه و اساسی اعلام‌شده اجلاس «همدلی» است، اما علاوه بر آن، این رویداد در واقع کنگره‌ای تخصصی است که در پرتو آن، وسعت و گستره فعالیت‌های آموزش و پرورش به تصویر کشیده می‌شود، قدرت تأثیر آن در نظام اجتماعی تحلیل می‌گردد و سرانجام، تجلی اقتدار و عظمت آموزش و پرورش کشور رقم می‌خورد.

وی بر این نکته تأکید می‌کند که آنچه امروز ضرورت دارد، انتقال اجلاس از «اقتدار تشریفاتی و صوری» به «اقتدار تخصصی و اجرایی و نفوذ واقعی» است.

نقطه اوج اجلاس از نگاه مشاور وزیر

کمرئی در پاسخ به این پرسش که «نقطه اوج و تکامل اجلاس کجاست»، معتقد است اوج تکامل اجلاس زمانی است که پایان آن، آغاز گفتمانی نو در نظام تعلیم و تربیت رسمی کشور باشد. «تولید گفتمان» زمانی محقق می‌شود که کنگره از شنیدن و روایت‌پذیری صرف خارج شده و به مرجع تدوین بیانیه‌های راهبردی تبدیل شود؛ یعنی خروجی اجلاس، سندی عملیاتی برای حوزه‌های اجرایی و نیز طرح انتظاراتی از دولت باشد.

وی بهبود شیوه برگزاری امسال از سخنرانی به میزگردهای تخصصی و تدوین برنامه برای اجرای برنامه هفتم توسعه و سند تحول بنیادین را نشان‌دهنده تلاش برای تبدیل کنگره به مرجع سیاست‌گذاری اجرایی دانسته، اما تأکید می‌کند که این تنها آغاز مسیر است. روند تکاملی آن زمانی محقق می‌شود که هم‌افزایی شبکه‌ای اتفاق بیفتد و نه صرفاً تجمع اداری.

کمرئی تصریح می‌کند در اجلاس ۳۹، در میان ابعاد مختلف حرفه‌ای و مدیریتی، راهبردی‌ترین موضوعات، دو مقوله «نظام جامع برنامه‌ریزی در سطح ستاد» و «مدیریت یکپارچه مدارس مبتنی بر شاخص‌های مدرسه تراز» است که ناظر به عملیاتی‌سازی سند تحول بنیادین است. وی معتقد است با اجرایی شدن این دو مقوله، نظام آموزشی از نظر مدیریتی و برنامه‌ریزی وارد مرحله جدیدی از حیات خود خواهد شد.