استقلال داروخانه‌ها نباید قربانی توسعه سکوهای اینترنتی شود
رئیس انجمن داروسازان ایران با تأکید بر ضرورت ساماندهی فعالیت سکوهای اینترنتی در حوزه دارو گفت: توسعه خدمات دیجیتال و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین ضروری است، اما این روند نباید به تضعیف داروخانه‌های مستقل، تحمیل کمیسیون‌های نامتعارف و کاهش استقلال حرفه‌ای داروسازان منجر شود.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، شهرام کلانتری خاندانی، رئیس انجمن داروسازان ایران، در بیست‌وششمین سمینار دانشجویان داروسازان ایران، با تأکید بر ضرورت ساماندهی فعالیت سکوهای اینترنتی در حوزه سلامت اظهار کرد: مخالفتی با فناوری و تحول دیجیتال نداریم، اما توسعه خدمات آنلاین باید در چارچوب ضوابط قانونی و اصول حرفه‌ای انجام شود و به استقلال داروخانه‌ها آسیب نزند.
وی با اشاره به چالش‌های اقتصادی ناشی از گسترش فعالیت سکوهای اینترنتی در حوزه دارو افزود: استفاده از فناوری‌های نوین و پاسخگویی به نیاز‌های جدید مردم اقدامی ضروری است، اما نوآوری زمانی می‌تواند به ارتقای نظام سلامت کمک کند که با مقررات مشخص، سازوکار‌های اجرایی مناسب و رعایت حقوق فعالان این حوزه همراه باشد.
کلانتری خاندانی با بیان اینکه یکی از مسائل اصلی، شیوه فعالیت و مدل اقتصادی برخی سکوهاست، تصریح کرد: نمی‌توان به بهانه توسعه خدمات اینترنتی، شرایطی ایجاد کرد که داروخانه‌ها ملزم به پرداخت کمیسیون‌هایی فراتر از ظرفیت اقتصادی و سود واقعی فعالیت خود شوند. دریافت درصد‌های بالا از مبالغ نسخه‌ها می‌تواند فشار مالی قابل توجهی به داروخانه‌ها وارد کند و ادامه فعالیت مستقل آن‌ها را با مشکل مواجه سازد.
رئیس انجمن داروسازان ایران با تأکید بر جایگاه تخصصی داروخانه‌ها در نظام سلامت گفت: داروخانه صرفاً یک واحد تجاری نیست، بلکه بخشی از زنجیره ارائه خدمات سلامت به شمار می‌رود و فعالیت آن باید با مسئولیت‌های تخصصی داروسازان و الزامات حرفه‌ای هماهنگ باشد. بر همین اساس، روابط اقتصادی میان داروخانه‌ها و سکوها نیز باید در چارچوبی شفاف، منصفانه و قابل نظارت تعریف شود.
ضرورت تعیین ضوابط مشخص برای فعالیت سکوها
کلانتری خاندانی با اشاره به پی‌گیری‌های انجمن داروسازان ایران برای ساماندهی فعالیت سکوهای اینترنتی اظهار کرد: این انجمن طی سال‌های گذشته، با همراهی و تعامل سازمان غذا و دارو، موضوع را دنبال کرده است؛ زیرا توسعه خدمات دیجیتال باید با تنظیم‌گری مناسب همراه باشد و نمی‌توان تعیین تمام ابعاد این فعالیت را صرفاً به توافق‌های تجاری میان شرکت‌ها و داروخانه‌ها واگذار کرد.
وی ادامه داد: الگوی مطلوب آن است که مردم بتوانند از امکانات فناوری و خدمات نوین بهره‌مند شوند و در عین حال، تعاملات اقتصادی این حوزه از طریق زیرساختی هوشمند، شفاف و تحت نظارت صورت گیرد؛ زیرساختی که حقوق، مسئولیت‌ها و حدود اختیارات هر یک از طرفین را به‌روشنی مشخص کند.
رئیس انجمن داروسازان ایران، تدوین قرارداد‌های شفاف و تعیین ضوابط مشخص برای ارائه خدمات را ضروری دانست و گفت: قرارداد‌های استاندارد، شاخص‌های روشن برای ارزیابی سطح خدمات و تعرفه‌گذاری متناسب با خدمات ارائه‌شده می‌تواند از شکل‌گیری روابط نامتوازن و دریافت مبالغ خارج از چارچوب جلوگیری کند.
به گفته وی، هر مجموعه باید متناسب با خدمتی که ارائه می‌دهد و بر اساس ضوابط مربوط، حق دریافت تعرفه داشته باشد و قدرت اقتصادی سکوها نباید به ابزاری برای تحمیل شرایط نامتعارف به داروخانه‌ها تبدیل شود.
حفظ استقلال داروخانه‌های خصوصی در اولویت است
کلانتری خاندانی در بخش دیگری از سخنان خود، صیانت از استقلال داروخانه‌های خصوصی را از اولویت‌های انجمن داروسازان ایران برشمرد و افزود: توانمندسازی اقتصادی داروخانه‌ها ضروری است، اما این هدف نباید به قیمت از دست رفتن استقلال حرفه‌ای و مدیریتی داروسازان محقق شود.
وی با اشاره به الگو‌های مختلف داروخانه‌داری در کشور‌های جهان اظهار کرد: مدل‌هایی مانند داروخانه‌های زنجیره‌ای و قرارداد‌های فرانچایز باید با دقت و متناسب با شرایط کشور بررسی شوند. پیش از حرکت به سمت این الگوها، لازم است پیامد‌های اقتصادی، حرفه‌ای و حقوقی آن‌ها برای آینده داروسازی ایران به‌طور دقیق ارزیابی شود.
رئیس انجمن داروسازان ایران هشدار داد: در مسیر اصلاح ساختار اقتصادی و توسعه کسب‌وکار‌های نوین باید از تمرکز مالکیت و قدرت اقتصادی در دست شرکت‌ها و هلدینگ‌های بزرگ جلوگیری کرد؛ چراکه چنین روندی می‌تواند داروخانه‌های مستقل را تضعیف کند و داروسازان را به کارکنان مجموعه‌های بزرگ اقتصادی تبدیل سازد.
وی تأکید کرد: استقلال داروخانه تنها به معنای مالکیت یک واحد صنفی نیست، بلکه با استقلال حرفه‌ای داروساز، مسئولیت‌پذیری تخصصی و امکان تصمیم‌گیری مستقل در ارائه خدمات دارویی ارتباط مستقیم دارد. بنابراین، هرگونه تغییر در الگوی داروخانه‌داری باید با توجه به همه این ابعاد انجام شود.
ضرورت طراحی الگوی بومی برای تحول در داروخانه‌داری
کلانتری خاندانی با تأکید بر لزوم طراحی الگو‌های بومی برای توسعه اقتصادی داروخانه‌ها گفت: نظام داروسازی کشور به تحول، نوآوری و استفاده از ظرفیت‌های فناوری نیاز دارد، اما نمی‌توان بدون بررسی پیامدها، الگو‌های کشور‌های دیگر را به‌صورت مستقیم در ایران اجرا کرد.
وی افزود: باید الگویی متناسب با شرایط کشور طراحی شود که ضمن تقویت توان اقتصادی داروخانه‌ها، استقلال حرفه‌ای داروسازان را نیز تضمین کند.
رئیس انجمن داروسازان ایران همچنین با اشاره به مقررات موجود در حوزه تأسیس و اداره داروخانه‌ها خاطرنشان کرد: هرگونه تغییر در ساختار مالکیت و مدیریت داروخانه‌ها باید با رعایت قوانین و مقررات مربوط و پس از بررسی دقیق آثار آن بر نظام سلامت صورت گیرد تا زمینه تضعیف جایگاه داروسازان مستقل فراهم نشود.
کلانتری خاندانی در پایان تأکید کرد: موضع انجمن داروسازان ایران، مخالفت با فناوری یا جلوگیری از پیشرفت نیست، بلکه دفاع از انجام درست امور به شیوه صحیح است. توسعه سکوها، تقویت توان اقتصادی داروخانه‌ها و ارتقای خدمات دارویی باید به‌گونه‌ای پیش برود که منافع مردم، سلامت حرفه داروسازی و استقلال داروخانه‌های خصوصی تحت‌تأثیر منافع تجاری قرار نگیرد.
مشاهدهٔ خبر در منبع