انتقاد ستاد حقوق بشر از برخورد خشن با معترضان در آلبانی
ستاد حقوق بشر با ابراز نگرانی از گزارش‌های درگیری معترضان و پلیس در آلبانی، از دولت این کشور خواست ضمن حفظ نظم عمومی، امکان بیان مسالمت‌آمیز مطالبات شهروندان را فراهم و درباره ادعای استفاده نامتناسب از زور تحقیقات مستقل انجام دهد.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، ستاد حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران با انتشار بیانیه‌ای با اشاره به گزارش‌های منتشرشده درباره درگیری میان معترضان و نیرو‌های پلیس در آلبانی اعلام کرد: دولت آلبانی باید ضمن حفظ نظم عمومی، امکان بیان مسالمت‌آمیز مطالبات و گفت‌وگوی واقعی با دانشجویان، گروه‌های مدنی و سایر شهروندان را فراهم کند.
نگرانی از تحولات اخیر و تأکید بر حقوق بنیادین
در پی گزارش‌های منتشرشده درباره درگیری میان معترضان و نیرو‌های پلیس در آلبانی، ستاد حقوق بشر در این بیانیه بر ضرورت رعایت حقوق بنیادین شهروندان، احترام به حق تجمع مسالمت‌آمیز و آزادی بیان، منع بازداشت خودسرانه و پاسخ‌گویی مقامات مسئول در قبال هرگونه تخلف احتمالی تأکید کرد. بر اساس گزارش‌های رسانه‌های بین‌المللی، اعتراضات در اکتبر ۲۰۲۶، به‌ویژه در شهر تیرانا، با حضور دانشجویان و جوانان تشدید شده و مطالبات معترضان شامل اعتراض به فساد اداری، مشکلات اشتغال، کیفیت آموزش، شرایط اقتصادی و درخواست کناره‌گیری نخست‌وزیر آلبانی بوده است. در جریان این اعتراضات، گزارش‌هایی از درگیری با پلیس، استفاده از گاز اشک‌آور، ماشین‌های آب‌پاش، باتوم و گلوله‌های لاستیکی و همچنین تخریب ساختمان‌های دولتی منتشر شده است.
ضرورت انتشار آمار دقیق و قابل راستی‌آزمایی
بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶، آمار‌های متفاوتی درباره بازداشت‌شدگان و مجروحان اعلام شده است؛ در یکی از گزارش‌ها شمار بازداشت‌شدگان حدود ۵۰۰ نفر اعلام شد که ۳۳۰ نفر آزاد شده بودند و در گزارشی دیگر از بازداشت ۱۶۷ نفر، آغاز تعقیب کیفری ۳۸۸ نفر و مجروح شدن ۱۳۲ مأمور پلیس خبر داده شد. ستاد حقوق بشر با اشاره به این تفاوت آمارها، انتشار آمار نهایی، دقیق و قابل راستی‌آزمایی از سوی مقامات آلبانی را ضروری دانست.
گزارش آمبودزمان آلبانی؛ نگرانی‌های فراتر از رسانه‌ها
ستاد حقوق بشر با اشاره به بیانیه مقدماتی آمبودزمان آلبانی در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد: تیم‌های نظارتی این نهاد طی ۷۲ ساعت با ۲۱۴ فرد محروم از آزادی تماس داشته‌اند و شکایت‌هایی درباره استفاده از زور هنگام بازداشت، تأخیر در ارائه خدمات درمانی، رعایت‌نشدن برخی محدودیت‌های زمانی بازداشت و حضور مأموران لباس‌شخصی فاقد نشان شناسایی دریافت کرده‌اند. همچنین در بازدید از مراکز نگهداری، نگرانی‌هایی درباره ازدحام، کمبود امکانات بهداشتی و درمانی و شرایط نگهداری بازداشت‌شدگان مطرح شده است. آمبودزمان همچنین گزارش‌های مربوط به نگهداری نوجوانان و بازجویی از برخی افراد زیر سن قانونی بدون حضور والدین، سرپرست یا روان‌شناس را مورد توجه قرار داده و مواردی از آثار ظاهری خشونت بر افراد نگهداری‌شده را ثبت کرده است.
تأکید بر تعهدات بین‌المللی حقوق بشر
ستاد حقوق بشر تأکید کرد: مطابق مواد ۹ و ۱۰ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، آزادی و امنیت شخصی افراد باید محترم شمرده شود و با اشخاص محروم از آزادی با رعایت کرامت انسانی رفتار شود. ماده ۱۴ همین میثاق نیز تضمین‌هایی برای دادرسی منصفانه مقرر می‌کند. در خصوص نوجوانان، ضرورت رعایت تعهدات ناشی از کنوانسیون حقوق کودک دوچندان است و محرومیت کودکان و نوجوانان از آزادی باید تنها در چارچوب قانون، به‌عنوان آخرین راهکار و برای کوتاه‌ترین مدت مناسب اعمال شود.
استفاده از زور باید با اصول ضرورت و تناسب مطابقت داشته باشد
ستاد حقوق بشر با اشاره به اصول اساسی سازمان ملل متحد درباره کاربرد زور و سلاح گرم توسط مأموران اجرای قانون اعلام کرد: مقامات باید تا حد امکان از روش‌های غیرخشونت‌آمیز استفاده کنند و در صورت ضرورت مداخله، حداقل نیروی لازم را به کار گیرند. استفاده از گاز اشک‌آور، ماشین آب‌پاش یا گلوله‌های لاستیکی صرفاً با استناد به وجود تنش یا رفتار خشونت‌آمیز برخی افراد توجیه نمی‌شود. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، رئیس پلیس آلبانی تعلیق هفت مأمور را در انتظار بررسی اتهام تجاوز از حدود وظایف تأیید کرده است که ضرورت انجام تحقیقات مستقل، بی‌طرفانه و مؤثر را برجسته می‌سازد.
محکومیت خشونت و تأکید بر تفکیک معترضان مسالمت‌آمیز از خشونت‌گران
ستاد حقوق بشر ضمن تأکید بر ضرورت حفاظت از جان و امنیت همه اشخاص، هرگونه خشونت علیه معترضان، مأموران انتظامی و شهروندان و نیز تخریب اموال عمومی و خصوصی را محکوم کرد و تاکید کرد: ارتکاب رفتار مجرمانه از سوی برخی افراد، مجوز برخورد جمعی، مجازات خودسرانه یا محدودسازی نامتناسب حقوق دیگر شرکت‌کنندگان در تجمعات نیست. دولت آلبانی موظف است میان افراد مظنون به ارتکاب اعمال خشونت‌آمیز و شهروندانی که به‌صورت مسالمت‌آمیز مطالبات خود را مطرح می‌کنند، تمایز قائل شود.
هشدار درباره برخورد دوگانه در عرصه حقوق بشر
ستاد حقوق بشر بر ضرورت پرهیز از برخورد‌های دوگانه در عرصه حقوق بشر تأکید و اعلام کرد: دولت‌هایی که در مواضع بین‌المللی خود بر آزادی بیان، حق اعتراض و پاسخ‌گویی حکومت‌ها تأکید دارند، باید همان معیار‌ها را در مواجهه با اعتراضات داخلی خود نیز رعایت کنند. اعتبار تعهدات حقوق بشری به اجرای عملی، مستمر و غیرگزینشی آن‌ها وابسته است.
درخواست‌های ستاد حقوق بشر از دولت آلبانی
ستاد حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران از دولت آلبانی خواست: آمار دقیق و قابل راستی‌آزمایی بازداشت‌شدگان و مجروحان را منتشر کند؛ درباره ادعا‌های مربوط به استفاده نامتناسب از زور، شرایط نگهداری بازداشت‌شدگان و وضعیت نوجوانان تحقیقات مستقل و مؤثر انجام دهد؛ حقوق قانونی افراد بازداشت‌شده را تضمین کند؛ و با احترام به حق تجمع مسالمت‌آمیز و آزادی بیان، از طریق گفت‌و‌گو و اقدامات عملی به مطالبات اقتصادی، آموزشی و اجتماعی شهروندان پاسخ دهد.
ستاد حقوق بشر اعلام کرد: حفظ نظم عمومی و حمایت از حقوق بنیادین شهروندان، دو مسئولیت مکمل دولت‌ها هستند و هیچ شرایطی نمی‌تواند ضرورت رعایت کرامت انسانی، منع بازداشت خودسرانه، حمایت ویژه از کودکان و پاسخ‌گویی درباره استفاده از زور را از میان ببرد.
مشاهدهٔ خبر در منبع