در آخرین قاب کتاب‌های درسی چه خبر است؟
کتاب درسی معمولاً با محتوای صفحاتش شناخته می‌شود؛ اما این‌بار آخرین قاب آن نیز حرف‌های ویژه‌ای برای گفتن دارند.
گروه آموزش‌وپرورش: کتاب درسی معمولاً از همان لحظه‌ای که روی میز دانش‌آموز قرار می‌گیرد، با عنوان، تصویر روی جلد و صفحات نخستش شناخته می‌شود؛ اما آخرین تصویری که از کتاب در ذهن دانش‌آموز می‌ماند، جایی در انت‌های آن نشسته است؛ همان جایی که کمتر درباره‌اش حرف زده‌ایم. پشت جلد کتاب‌های درسی، برخلاف صفحات پر از متن و تمرین، فضای کوچکی است؛ اما همین فضای کوچک، آخرین قاب یک کتاب است؛ قابی که پس از بسته شدن کتاب، در ذهن دانش‌آموز باقی می‌ماند.حالا این قاب برای امسال تغییر کرد. پروژه‌ای در سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی تعریف شد تا تصاویر و پیام‌های پشت جلد کتاب‌های درسی تغییر کند؛ تغییری که در گام نخست، ۳۷ عنوان از کتاب‌های پرتیراژ را دربرگرفته است. حجت‌الاسلام والمسلمین علی لطیفی، رئیس این سازمان، می‌گوید: پشت جلد این کتاب‌ها با یک الگوی واحد و با کلیدواژه «ایران عزیز» طراحی شده است.این‌بار قرار نیست پشت جلد فقط پایان یک کتاب باشد؛ قرار است به یک پیام کوتاه تبدیل شود. پیام‌هایی درباره عزت، سربلندی و شکست‌ناپذیری ایران، در کنار تصاویری که طیفی از موضوعات علمی، فناوری، اجتماعی و نظامی را به نمایش می‌گذارند. از تلاش‌های علمی و پیشرفت‌های فناوری گرفته تا امکانات نظامی، حضور مردم در میدان، رهبری، مدرسه شجره طیبه میناب و ناو دنا؛ مجموعه‌ای از تصاویر که قرار است روایت تصویری این طرح را شکل دهد.
از آزمایشگاه و فناوری تا ناو دنا و مدرسه مینابتصاویر انتخاب‌شده نیز خود داستان دیگری دارند. در یک سوی این قاب، علم و فناوری قرار گرفته و در سوی دیگر، تجهیزات و توانمندی‌های نظامی. در میان آن‌ها نیز تصاویری از حضور مردم، رهبری و مدرسه شجره طیبه میناب دیده می‌شود.این تنوع تصویری نشان می‌دهد که طراحان تلاش کرده‌اند مفهوم «ایران» را در یک تصویر واحد خلاصه نکنند. ایرانِ پشت جلد، هم تصویر علم و فناوری دارد، هم تصویر حضور مردم، هم مدرسه و هم نمادهایی از توانمندی نظامی. در واقع قرار است مجموعه‌ای از تصاویر، هرکدام بخشی از یک روایت بزرگ‌تر را بر دوش بکشند.در میان این تصاویر، حضور مدرسه شجره طیبه میناب نیز قابل توجه است؛ مدرسه‌ای که قرار بود بخشی از آینده جامعه را بسازد اما هدف خصم دشمنان قرار گرفت و ۱۶۸ دانش‌آموز و معلم به شهادت رسیدند.
پشت جلدهایی که پیش از چاپ دوباره دیده شدندتغییر پشت جلد کتاب‌ها نیز تنها به انتخاب چند تصویر و قرار دادن آن‌ها کنار یکدیگر محدود نشده است. به گفته حجت‌الاسلام والمسلمین لطیفی، تصاویر و پوسترهایی که طی این مدت توسط هنرمندان طراحی شده بود، در فرایندی با همکاری طراحان و مجموعه‌های مرتبط بازبینی و انتخاب شدند.این بخش از فرایند اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه تصویر برای کتاب درسی فقط یک عنصر تزئینی نیست. مخاطب آن کودک و نوجوان است و تصویر باید بتواند در کنار پیام، با زبان بصری قابل فهم با او ارتباط برقرار کند. بنابراین، انتخاب تصویر، نحوه ترکیب عناصر و چگونگی قرار گرفتن پیام در کنار آن، بخشی از فرایند تولید محتوای آموزشی محسوب می‌شود.حالا ۳۷ عنوان از کتاب‌های پرتیراژ با این الگو تغییر کرده‌اند؛ تغییری که «ایران عزیز» را نه در قالب یک تعریف طولانی، بلکه در چند قاب تصویری و چند جمله کوتاه به دانش‌آموز نشان می‌دهد.کتاب درسی؛ از متن آموزشی تا روایت تصویریکتاب درسی فقط مجموعه‌ای از درس‌ها، تمرین‌ها و پرسش‌ها نیست. شکل ظاهری، تصویرها، رنگ‌ها، جلد و حتی پشت جلد آن نیز بخشی از مواجهه دانش‌آموز با کتاب هستند. کتاب درسی می‌خواهد وقتی بسته می‌شود، چیزی را نیز پشت سر خود باقی بگذارد؛ تصویری از ایران با کلیدواژه‌هایی چون عزت و سربلندی و قاب‌هایی که علم، فناوری، مردم، مدرسه و توانمندی‌های کشور را کنار یکدیگر قرار می‌دهند.شاید پشت جلد، آخرین صفحه کتاب باشد، اما الزاماً آخرین حرف کتاب نیست. گاهی یک تصویر، پیش از آنکه کتاب دوباره باز شود، در ذهن دانش‌آموز می‌ماند.
مشاهدهٔ خبر در منبع