معاون سابق آموزشوپرورش: دانشگاهگرایی افراطی را کنار بگذاریم
معاون سابق وزارت آموزشوپرورش، با تأکید بر نقش نظام تعلیم و تربیت در قدرت اقتصادی کشور گفت: نقطه آغاز قدرت اقتصادی در هر کشوری، نیروی انسانی است و این نیروی انسانی در نظام تعلیم و تربیت و آموزشوپرورش شکل میگیرد.
گروه آموزشوپرورش: محمدمهدی کاظمی معاون سابق وزارت آموزش و پرورش در نشست تخصصی آموزشوپرورش و اقتصاد در اندیشههای رهبر شهید انقلاب که در خبرگزاری فارس برگزار شد با اشاره به نگاه رهبر شهید و افق تمدنی امام شهید اظهار کرد: در شرایطی که امروز کشور و جهان با تحولات مختلفی مواجه است، بیش از هر زمان دیگری توجه به موقعیت خاص ژئوپلیتیک ایران، نگاه اقتصادی به کشور و نقش ایران در نظم نوین جهانی اهمیت پیدا کرده است.وی افزود: رهبر شهید طی سالهای گذشته، بهویژه در ۱۷، ۱۸ سال اخیر، توجه ویژهای به مسئله اقتصاد داشتند و نامگذاری سالها نیز با همین نگاه انجام شد تا ضمن آگاهیبخشی به خبرگان و مردم، راهبرد کشور در مقابله با جنگ همهجانبه علیه کشور و حرکت در مسیر پیشرفت و تعالی مشخص شود.اقتصاد مقاومتی و نقش آموزشوپرورشمعاون سابق وزارت آموزشوپرورش با بیان اینکه دفاع اقتصادی یکی از راهبردهای مورد تأکید رهبر شهید بوده است، گفت: در اندیشه رهبر شهید، جنگ اقتصادی هم در بحث جنگ نرم و هم جنگ سخت مطرح بود و موضوع جنگ نرم بهصورت ویژه مورد تأکید قرار گرفت.کاظمی ادامه داد: اقتصاد مقاومتی، اقتصاد متکی بر توان داخلی، کاهش و قطع وابستگی کشور، تولید ملی، رشد اقتصادی، ایجاد پویایی در اقتصاد، خودکفایی، عدالت اقتصادی، اصلاح الگوی مصرف و استفاده از ظرفیتهای درونزا از جمله مؤلفههایی است که در این زمینه مورد توجه قرار گرفته است.وی با اشاره به ارتباط این مؤلفهها با نظام تعلیم و تربیت گفت: بخش عمدهای از این موضوعات بر عهده نظام تعلیم و تربیت و آموزشوپرورش است؛ چراکه یکی از مهمترین مؤلفههای قدرت اقتصادی، تربیت نیروی انسانی توانمند است.
آموزشوپرورش؛ نقطه آغاز قدرت اقتصادیکاظمی با اشاره به تأکید رهبر شهید بر ارتباط آموزشوپرورش و اقتصاد اظهار کرد: رهبر شهید، علاوه بر دیدار با معلمان، در جلسات با کارآفرینان و شرکتهای دانشبنیان نیز موضوع آموزشوپرورش، اقتصاد و تربیت نیروی انسانی را مورد توجه قرار داده بودند.وی افزود: اقتصاد مبتنی بر علم، سیاست مبتنی بر علم و جامعه علممحور، جزو شعارهای امروز دنیاست و اگر بخواهیم از حرکت جهانی عقب نمانیم و حتی نقش تعیینکننده و پیشبرنده داشته باشیم، چارهای نداریم جز اینکه نگاه بنیانی و اساسی به آموزشوپرورش داشته باشیم.معاون سابق وزارت آموزشوپرورش ادامه داد: آموزشوپرورش جوانان را پرورش میدهد و نیروی انسانی کشور را تربیت میکند. هیچ کشوری بدون نیروی انسانی کارآمد، عاقل و متعهد نمیتواند به پیشرفت برسد؛ حتی اگر از منابع زیرزمینی و ثروتهای فراوان برخوردار باشد.کاظمی تصریح کرد: وقتی درباره اقتصاد صحبت میکنیم، معمولاً نگاهها به موضوعاتی مانند تورم، تولید، اشتغال، سرمایهگذاری و بهرهوری میرود، اما چه کسی زمینه تولید را فراهم میکند؟ چه کسی میتواند از تجهیزات و امکانات استفاده کند و زمینه افزایش بهرهوری و کارآفرینی را فراهم کند؟ پاسخ، نیروی انسانی است و اینجا نقش آموزشوپرورش در اقتصاد مطرح میشود.از «چه چیزی یاد گرفته» تا «چه تواناییهایی کسب کرده است»وی با طرح این پرسش که آیا آموزشوپرورش صرفاً باید ریاضی، شیمی و فیزیک را به دانشآموزان آموزش دهد، گفت: باید شایستگیهای مختلف را در دانشآموزان ایجاد و زمینه تربیت آنها را فراهم کنیم.
کاظمی ادامه داد: اگر بخواهیم نقش آموزشوپرورش در اقتصاد را بازتعریف کنیم، باید از یک پرسش سنتی فاصله بگیریم و به جای اینکه بپرسیم دانشآموز چه چیزهایی یاد گرفته است، بپرسیم دانشآموز پس از خروج از مدرسه چه شایستگیها و تواناییهایی کسب کرده است که میتواند با استفاده از آنها برای کشور حل مسئله کند و اقتصاد دانشبنیان را رقم بزند.وی افزود: فردی که از نظام تعلیم و تربیت خارج میشود باید دانا، توانا، ماهر، کارآمد، خلاق، نوآور، مسئولیتپذیر و کارآفرین باشد.همه دانشآموزان نباید یک مسیر را طی کنندمعاون سابق وزارت آموزشوپرورش یکی دیگر از کارکردهای آموزشوپرورش را استعدادیابی و استعدادپروری دانست و گفت: همه دانشآموزان یکسان نیستند و همه نباید الزاماً یک مسیر را طی کنند.کاظمی افزود: هر کسی در موضوعی نخبه است؛ نخبه علمی، فناور، صنعتی، مهارتی، هنری و مدیریتی. این موضوعات در دیدارهای مختلف مورد تأکید رهبر شهید نیز قرار گرفته است. استعدادیابی و پرورش استعداد، نقطه آغاز تولید سرمایه انسانی متنوع کشور است و باید بتوانیم در نظام تعلیم و تربیت استعدادها را شناسایی و متناسب با آنها استعدادپروری کنیم.«مهارت» حلقه اتصال آموزش به بازار کارکاظمی با تأکید بر ضرورت مهارتآموزی گفت: استعداد و دانش اگر نتواند به حل مسئله منجر شود، الزاماً نمیتواند موجب رشد اقتصادی و عامل قدرت اقتصادی کشور باشد؛ بنابراین موضوع مهارت بیش از گذشته اهمیت پیدا میکند.وی افزود: مهارت، حلقه اتصال آموزش به بازار، زندگی، کار و اقتصاد است و توان تبدیل «دانستن» به «توانستن» را ایجاد میکند؛ بهخصوص در عصر هوش مصنوعی باید به مهارتهای آینده توجه داشته باشیم.
معاون سابق وزارت آموزشوپرورش گفت: معلم نیز میتواند از هوش مصنوعی بهعنوان مکمل آموزش و یادگیری و دستیار آموزشی استفاده کند و از این فرصت در مسیر مهارتآموزی بهره بگیرد.هنرستان، مسیر دوم نیست؛ یکی از مسیرهای اصلی توسعه کشور استکاظمی با اشاره به اهمیت آموزشهای فنی و حرفهای اظهار کرد: رهبر شهید به موضوع آموزش فنی و حرفهای و هنرستانها توجه ویژه داشتند و این موضوع علاوه بر نظام تعلیم و تربیت، از منظر چرخه اقتصادی نیز اهمیت دارد.وی افزود: اگر به آموزش فنی و حرفهای توجه کنیم، فردی را تربیت کردهایم که در سن ۱۷ سالگی مهارتهایی کسب کرده که میتواند در بازار کار برای خود و دیگران زمینه اشتغال ایجاد کند و حتی بهعنوان کارآفرین فعالیت داشته باشد.کاظمی ادامه داد: این موضوع با فرهنگ و چرخه فرهنگی و اجتماعی کشور نیز پیوند دارد. فردی که زمینه اشتغال او در سن پایین فراهم شده، طبیعتاً ازدواج برای او تسهیل میشود و کاهش سن ازدواج، بهویژه در شرایطی که سیاستهای جمعیتی را دنبال میکنیم، اهمیت دارد.وی گفت: فردی که ازدواج میکند، طبیعتاً آسیبهای اجتماعی و اخلاقی برای نسل جوان او کمتر خواهد شد و موضوع افزایش فرزندآوری و جمعیت نیز میتواند در این عرصه دنبال شود. دانشگاهگرایی افراطی باید اصلاح شودکاظمی با تأکید بر ضرورت تقویت آموزشهای مهارتی تصریح کرد: هنرستان و آموزش فنی و حرفهای نباید مسیر دوم تلقی شود، بلکه یکی از مسیرهای اصلی توسعه کشور است و میتواند به قدرت اقتصادی کشور کمک کند.
وی افزود: نقد دانشگاهگرایی افراطی و تأکید بر تقویت آموزش فنی و حرفهای باید از سوی همه سیاستمداران در حوزههای مختلف، از مجلس شورای اسلامی و دولت تا شورای عالی انقلاب فرهنگی و سایر نهادها دنبال شود.معاون سابق وزارت آموزشوپرورش گفت: برای مهارتآموزی، دانشگاه دیر است و باید از دوره متوسطه و در نظام تعلیم و تربیت به این مسئله بپردازیم. اقتصاد واقعی فقط با مدرک دانشگاهی اداره نمیشود و به شبکه گستردهای از نیروی انسانی ماهر نیاز دارد.وی هنرستان را کانون تربیت شغلی و حرفهای و عرضه مهارتهای مورد نیاز بازار کار حال و آینده منطقه دانست و افزود: میتوان حتی موضوع دیپلماسی مهارتی را دنبال کرد که میتواند بهویژه در اقتصاد منطقهای نقشآفرین باشد.کاظمی با اشاره به تجربه همکاریهای مهارتی با برخی کشورهای منطقه گفت: تجربه این موضوع در دولت شهید رئیسی با کشورهای ترکمنستان و عراق شکل گرفت، اما ادامه پیدا نکرد. این ظرفیت میتواند بهصورت شبکهای با بنگاههای تولیدی و خدماتی داخل و خارج منطقه ارتباط پیدا کند و در تولید و خلق ثروت ملی نقش مؤثر داشته باشد.وی گفت: اگر بخواهیم موضوع مهارتآموزی را خلاصه کنیم، نخبهپروری، توجه به مهارت، استعدادیابی و استعدادپروری از موضوعاتی است که باید در آموزشوپرورش و نظام تعلیم و تربیت دنبال شود؛ موضوعاتی که میتواند در ادامه به بازار کار و اشتغال متصل شود و زمینه رشد علم و فناوری در کشور را فراهم کند.
مشاهدهٔ خبر در منبع