۵۵ مدرسه برای ۳۷۰۰ دانشآموز با نیازهای ویژه در دستور ساخت

به گزارش خبرنگار مهر، مجید عبدالهی معاون سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور، در جلسه ستاد هماهنگی و پیگیری مناسبسازی کشور، با اشاره به ضرورت تبدیل معیارها و الزامات حوزه ساخت و توسعه فضاهای آموزشی به چارچوبهای عملیاتی…
به گزارش خبرنگار مهر، مجید عبدالهی معاون سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور، در جلسه ستاد هماهنگی و پیگیری مناسبسازی کشور، با اشاره به ضرورت تبدیل معیارها و الزامات حوزه ساخت و توسعه فضاهای آموزشی به چارچوبهای عملیاتی، اظهار کرد: در حوزه ساخت و توسعه فضای آموزشی باید ملاکها و معیارهای موجود را به یک چارچوب مشخص تبدیل و این چارچوب را در عرصه اجرا عملیاتی کنیم.
وی افزود: اتفاقی که در این زمینه رخ داده و پیش از این نیز به آن اشاره شده، این است که در قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت، تکالیف و مسئولیتها با یک نظام تقسیم کار مشخص برای دستگاههای اجرایی تعریف شده است.
معاون سازمان نوسازی مدارس کشور ادامه داد: در وزارت آموزش و پرورش نیز موضوع مهمی که باید مورد توجه قرار میگرفت و بارها بر آن تأکید شده، ارتباط و انطباق این قوانین و چارچوبها با سند تحول بنیادین آموزش و پرورش است. تلاش شده است مفاهیم و قوانین مرتبط با مناسبسازی از سند تحول بنیادین استخراج و به یک چارچوب مشخص در حوزه نقشه راه تحول تبدیل شود.
عبداللهی گفت: در وزارت آموزش و پرورش، قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت و قواعد حاکم بر آن، در چارچوب سند تحول بنیادین به یک پروژه در نقشه راه تحول تبدیل شده است. این موضوع کمک میکند در نیازمندیهای مربوط به قواعد و چارچوبهای اجرایی، بهصورت دقیق به عملیات و شاخصهای کمی مربوط به مناسبسازی توجه کنیم.
وی با اشاره به تأکیدات مستمر مقام عالی وزارت آموزش و پرورش بر پایش سند تحول بنیادین، بیان کرد: این سند در مجموعه وزارت آموزش و پرورش بهصورت دورهای، هر دو هفته یکبار، پایش میشود و یکی از پروژههای مرتبط با این موضوع، پروژه مناسبسازی است که مباحث مربوط به مناسبسازی فضاهای آموزشی و دسترسپذیری در قالب آن دنبال خواهد شد.
معاون سازمان نوسازی مدارس کشور با اشاره به دو سیاست کلیدی وزارت آموزش و پرورش در حوزه فضاهای آموزشی اظهار کرد: دو سیاست کلیدی در مجموعه وزارت آموزش و پرورش در حوزه فضا مورد توجه قرار گرفته است؛ نخست مناسبسازی و دوم توجه به مفهوم دسترسپذیری که در قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت نیز مورد توجه قرار گرفته و ما نیز تلاش کردهایم این موضوع را در مجموعه قوانین و مقررات دنبال کنیم.
وی افزود: امروز در سه حوزه گزارشی ارائه میکنیم که حوزه نخست، شناخت و ضابطهگذاری است. تلاش شده است با مطالعات دقیق و در قالب تدوین ضوابط و مشخصاتی که باید در مراجع مربوط به تصویب برسند، برخی قوانین و مقررات در وزارت آموزش و پرورش نهادینه شوند تا اقدامات موردی، جزئی و دورهای در مدیریتهای مختلف به یک رویه نهادینه در مجموعه وزارت آموزش و پرورش تبدیل شود.
عبداللهی ادامه داد: در این چارچوب، قوانین بالادستی حوزه شهرسازی مرتبط با کاربریهای موجود در شهر، از جمله مدارس، که موضوع دسترسپذیری در آنها اهمیت بسیار زیادی دارد، بهعنوان اسناد بالادستی مورد توجه قرار گرفته و در فرایندهای اجرایی مربوط به این موضوع لحاظ شده است.
ضابطه ۶۹۷؛ چارچوب مناسبسازی در طراحی مدارس
وی با اشاره به ضوابط موجود در زمینه طراحی فضاهای آموزشی گفت: دو نکته در ضابطهگذاری در وزارت آموزش و پرورش مورد توجه قرار گرفته است. نخست اینکه برای تمامی مدارسی که در حال حاضر برنامهریزی و طراحی فضای آموزشی آنها بهصورت همسان انجام میشود، ضوابط مشخصی در قالب نشریه ۶۹۷ وجود دارد.
معاون سازمان نوسازی مدارس کشور افزود: نهادینه شدن مناسبسازی در حوزه ساخت به گونهای انجام شده که این ضابطه مشخص در طراحی فضای آموزشی جایگاه خود را پیدا کرده و در سازمان برنامه و بودجه کشور نیز به تصویب رسیده است. اکنون در وزارت آموزش و پرورش، در تمامی مدارسی که ساخته میشوند، قواعد فنی، علمی و اجرایی مربوط به این موضوع پیشبینی شده است.
عبداللهی با اشاره به تدوین ضوابط اختصاصی برای مدارس دانشآموزان با نیازهای ویژه بیان کرد: نکته دوم، تأمین ضوابط مشخص برای مدارسی است که باید متناسب با نیازهای ویژه طراحی شوند. ضوابط مربوط به ساخت مدارس برای دانشآموزان با نیازهای ویژه نیز بهصورت جداگانه از ضوابط عمومی طراحی و برای تصویب ارائه شده است.
وی ادامه داد: آنچه در حوزه ساخت مدارس استثنایی و مدارس ویژه دانشآموزان دارای اختلال طیف اوتیسم در حال اجراست، مبتنی بر ضوابط و قواعد ملی است که در مراجع مربوط به تصویب رسیده است.
معاون سازمان نوسازی مدارس کشور گفت: ضابطه ۶۹۷ که برای طراحی ساختمانهای فضاهای آموزشی مورد استفاده قرار میگیرد، همان چارچوبی است که باید بهصورت کلاننگر و نهادینه به آن پرداخته شود. خوشبختانه این چارچوب پیشبینی شده و دغدغه و نگرانی مربوط به انجام اقدامات موردی در طراحی فضاهای آموزشی تا حد زیادی برطرف شده است.
وی افزود: همچنین ضابطه ۷۳۴ نیز به همین ترتیب، ساخت فضای آموزشی برای کودکان با نیازهای ویژه را بهصورت خاص و مشخص مورد توجه قرار داده است.
عبداللهی با تشریح نمونههای اجرایی ضوابط مناسبسازی در مدارس اظهار کرد: در نشریه ۶۹۷، نمونههایی از طراحی فضا در ورودیها، سرویسهای بهداشتی و مسیرهای دسترسی پیشبینی شده و این موارد بهصورت مفصل در بخشهای مختلف ضابطه آمده است.
وی ادامه داد: دغدغه و نگرانی مطرحشده درباره مناسبسازی و دسترسپذیری در این نشریه و ضوابط مربوط به آن دنبال میشود و با تأکید مقام عالی وزارت، تلاش کردهایم تمامی این چارچوبها را در طراحیهای فعلی مدارس مورد توجه قرار دهیم.
معاون سازمان نوسازی مدارس کشور افزود: عینیت یافتن این موضوع در نقشه راه تحول نیز با شاخصهای متعدد مورد توجه قرار گرفته و در این چارچوب برای آن شاخصگذاری شده است.
وی با اشاره به نمونهای از طراحی معماری یک مدرسه گفت: در طراحی مدارس، موضوعاتی از جمله سرویسهای بهداشتی و ورودیها مورد توجه قرار گرفته است. بهویژه در مدارس بالای ۶ کلاس که در حال حاضر طراحی میشوند، این فضاها بهطور مشخص در نظر گرفته میشوند.
عبداللهی با اشاره به کاربرگهای نظارتی در ساخت فضاهای آموزشی اظهار کرد: کاربرگهایی که به آن اشاره شد، هم در سطح ملی و هم در قالب کاربرگهای نظارتی مورد استفاده قرار میگیرند و نظارت بر فضاهای آموزشی بهصورت یکپارچه توسط نظام مهندسان ناظر در سطح کشور انجام میشود.
وی افزود: یکی از آیتمهای اساسی در نظام نظارت بر ساخت فضای آموزشی، توجه به کاربرگهای ششگانه است که در فرایند نظارت و کنترل ساخت فضاهای آموزشی مورد توجه قرار میگیرد.
مناسبسازی مدارس عادی و مدارس ویژه
معاون سازمان نوسازی مدارس کشور در ادامه به اقدامات انجامشده در حوزه ساخت و مناسبسازی مدارس اشاره کرد و گفت: در حوزه عملکرد ساخت فضا، اقدامات بهصورت ملی و استانی در سراسر کشور انجام میشود و بخشی از این اقدامات نیز به مناسبسازی فضاهای آموزشی اختصاص دارد.
وی تصریح کرد: برخی از تصاویری که ارائه شده، مربوط به مدارس عادی است که مناسبسازی و دسترسپذیری در آنها انجام شده تا دانشآموزان بتوانند از فضاهای آموزشی بهرهمند شوند.
وی با اشاره به هدفگذاری انجامشده در نقشه راه تحول گفت: نمونههایی از این اقدامات ارائه شده است و در ۵۰۰ مدرسهای که سالانه مطابق هدفگذاری نقشه راه تحول در دستور کار قرار میگیرد، این الزامات دنبال خواهد شد.
معاون سازمان نوسازی مدارس کشور با تشریح مسیرهای پیشرو برای توسعه مناسبسازی مدارس اظهار کرد: در حال حاضر سه مسیر پیشرو داریم. مسیر نخست، نهادینهسازی الزامات مناسبسازی در تمامی پروژههای جدید است تا این موضوع بهعنوان یک استاندارد و چارچوب مشخص در تمامی فرایندها مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: ما در وزارت آموزش و پرورش به این موضوع متعهد هستیم و تلاش میکنیم الزامات مناسبسازی در تمامی فرایندهای مربوط به طراحی و ساخت مدارس دنبال شود.
عبداللهی با اشاره به ساخت مدارس ویژه گفت: مسیر دوم، ساخت مدارس ویژه است که این اقدام در دوره دولت آقای پزشکیان و با تأکید وزیر آموزش و پرورش با جدیت دنبال شده است.
وی ادامه داد: در این دوره، ساخت ۵۵ مدرسه برای دانشآموزان با نیازهای ویژه با ظرفیت ۳۷۰۰ دانشآموز در دستور کار قرار گرفته و عملیات طراحی این مدارس نیز با حضور مسئولان وزارت آموزش و پرورش انجام شده است.
معاون سازمان نوسازی مدارس کشور در جمعبندی اقدامات انجامشده گفت: هدف ما این است که نخست، موضوع مناسبسازی را بهصورت جدی دنبال کنیم و دوم، مدارس ویژه را مطابق با اولویتهایی که مجموعه سازمان و همکاران تعیین میکنند، بسازیم.
وی افزود: تأکید وزیر آموزش و پرورش نیز این است که در مناطقی که تراکم و تمرکز دانشآموزان استثنایی وجود دارد، بهجای حرکت صرف به سمت مدارس فراگیر و پذیرا، در مواردی که ضرورت دارد، ساخت مدارس ویژه در دستور کار قرار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: برای مدارس موجود نیز موضوع مناسبسازی دنبال میشود و سالانه حدود ۴۰ تا ۵۰ مدرسه موجود نیز مناسبسازی خواهد شد. هدف نهایی این است که مناسبسازی و دسترسپذیری از یک اقدام موردی در وزارت آموزش و پرورش به یک اقدام دائمی و نهادینهشده در سراسر این مجموعه تبدیل شود.
برای مناسبسازی مدارس فراگیر ردیف بودجه مستقل ایجاد شود
حمیدرضا خانمحمدی، رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور، در ادامه جلسه با اشاره به اهمیت مناسبسازی مدارس گفت: بهنظر من یکی از نکات قابل پیگیری و از مزیتهای غیرقابل رقابت، بحث مناسبسازی است.
وی افزود: ما از طریق خیرین و ردیفهای اعتباری خودمان، موضوع ساخت مدارس استثنایی را دنبال کردهایم. در گذشته نیز این مدارس را در مصوبات سفرهای استانی قرار میدادیم و اکنون این موضوع در ذیل مصوبات سفر رئیسجمهور نیز پیشبینی میشود.
رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور ادامه داد: اما در حوزه مناسبسازی که موضوعی فراگیر است، ردیف اعتباری مشخصی نداریم و در حال حاضر ناچاریم از سرجمع اعتبارات تجهیز مدارس برای این کار استفاده کنیم.
خانمحمدی با اشاره به ضرورت ایجاد ردیف اعتباری مستقل برای مناسبسازی مدارس فراگیر اظهار کرد: بهنظر من با توجه به ارتباطات و ظرفیتهای موجود در حوزه مجلس و همچنین موضوع بودجه، باید برای سال ۱۴۰۶ یک ردیف اعتباری مشخص برای مناسبسازی مدارس در نظر گرفته شود تا بتوانیم در این زمینه یک جهش ایجاد کنیم.
وی تصریح کرد: اگر در یک سال ردیف اعتباری مشخصی به این موضوع اختصاص داده شود، میتوانیم برنامه مناسبی ارائه کنیم و کار مناسبسازی مدارس فراگیر را بهسرعت به سرانجام برسانیم.
رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور گفت: هدف این است که حداقل تا پایان سال مالی ۱۴۰۶، که تقریباً پایان سال اول دولت محسوب میشود، بتوانیم تمامی این مدارس را به آخرین استانداردهای مناسبسازی مجهز کنیم. در حال حاضر به دلیل محدودیت اعتبارات، مجبوریم با استفاده از کمک خیرین و اعتبارات موجود که رقم آن نیز چندان زیاد نیست، این مسیر را پیش ببریم.
وی در پایان خاطر نشان کرد: اگر لازم باشد، میتوانیم برای اجرای این طرح یک کار مشترک انجام دهیم و با یک برنامه مشخص اعلام کنیم که تمامی مدارسی که پذیرای دانشآموزان هستند، از نظر مناسبسازی و دسترسپذیری به استانداردهای لازم مجهز شدهاند.
مشاهدهٔ خبر در منبع