۹ شهریور، روز ملی یوزآسیایی؛ گونهای که هنوز امید به بقایش زنده است
در روز ملی یوزپلنگ آسیایی، خرید تجهیزات پایش، تدوین شیوهنامه جدید و امیدهای شکلگرفته در زیستگاههای خراسان شمالی، بار دیگر نگاهها را به آینده این گونه در معرض انقراض معطوف کرده است.
به گزارش گروه کشاورزی و محیط زیست خبرگزاری صدا و سیما، ۹ شهریور، روز ملی یوزپلنگ آسیایی نامگذاری شده است؛ گونهای که نامش بیش از هر چیز یادآور تلاش برای حفظ یکی از ارزشمندترین بازماندگان حیات وحش ایران است. گونهای که امروز حفاظت از آن، تنها به شمارش و ثبت تصاویر محدود نمیشود و از پایش علمی زیستگاه تا کاهش فشار دام، تأمین امنیت مناطق و مقابله با قاچاق حیات وحش را دربر میگیرد.
همزمان با روز ملی یوزپلنگ آسیایی، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست از تدوین شیوهنامه استفاده از تجهیزات پایش این گونه خبر داد وگفت: دوربینهای مورد نیاز برای پایش یوز نیز خریداری شده است.
حمید ظهرابی با تأکید بر حساسیت بالای یوزپلنگ ایرانی افزود: هر اقدامی برای پایش این گونه باید با دقت و بر اساس ضوابط حفاظتی انجام شود؛ چرا که پایش یوز باید ضمن تأمین اطلاعات مورد نیاز، کمترین اختلال را در زیستگاه و رفتار طبیعی این گونه ایجاد کند.
به گفته وی، حساسیتها و ملاحظات موجود در زمینه استفاده از تجهیزات پایش، تدوین پروتکل مشخص برای بهرهبرداری از این امکانات را ضروری کرده است و بر این اساس، سازمان حفاظت محیط زیست در تلاش است پس از انجام هماهنگیهای لازم، دوربینهای خریداریشده را در برنامه پایش یوزپلنگ ایرانی بهکار گیرد.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست همچنین خراسان شمالی را یکی از نقاط امیدبخش برای حفاظت از یوزپلنگ ایرانی دانست و افزود: مسیر حفاظت از یوز در این استان، به ویژه با توجه به موفقیتهای به دست آمده در مجموعه یوزکنام و مشاهده «هلیا»، امیدوارکننده است.
حمید ظهرابی گفت: ایجاد یوزکنام با مشارکت بخش خصوصی اقدامی هوشمندانه در مسیر حفاظت از این گونه بوده و مشاهده هلیا نشان میدهد حلقههای حفاظتی در این منطقه در حال انجام وظایف خود هستند و زیستگاه از امنیت نسبی برخوردار است.
وی تصریح کرد: خراسان شمالی در آینده میتواند نقش مهمتری در برنامه حفاظت از یوزپلنگ ایرانی ایفا کند.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه حفاظت از یوز همچنان با چالشهای جدی روبهروست، افزود: یکی از مهمترین این چالشها، فشار دام بر مراتع و زیستگاههای حساس است.
وی گفت: خرید حقوق عرفی دام در قلمرو یوزپلنگ یکی از برنامههایی است که برای کاهش این فشار دنبال میشود. اما کمبود منابع مالی، افزایش هزینههای اجرای طرح و نبود تمایل کافی برای خروج دام از مراتع، اجرای آن را با دشواری مواجه کرده است.
ظهرابی کاهش فشار دام بر زیستگاههای حساس را از اولویتهای سازمان حفاظت محیط زیست عنوان کرده و معتقد است حفاظت از این مناطق بدون کاهش فشار چرای دام و مدیریت حضور دام در زیستگاههای حساس، با چالش روبهرو خواهد بود.
در کنار حفاظت از زیستگاه، مقابله با قاچاق حیات وحش نیز یکی دیگر از موضوعات مورد توجه است. معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست افزود: از حدود یک سال گذشته، برنامهریزی برای مقابله جدیتر با قاچاق حیات وحش آغاز شده و دستگاههای مختلف نیز در این زمینه همکاری دارند.
ظهرابی درباره شایعات مربوط به قاچاق یوزپلنگ ایرانی گفت: تاکنون شواهد قطعی از وجود یک شبکه رسمی و سازمانیافته برای قاچاق این گونه به دست نیامده است.
همزمان با برگزاری چهارمین همایش ملی یوزپلنگ آسیایی در بجنورد، تصویری کمنظیر از یک پلنگ ایرانی نیز در بخش جنوبی منطقه حفاظتشده البرز مرکزی در حوزه حفاظتی شهرستان تهران ثبت شد.
سرپرست اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تهران، ثبت این تصویر را نشانهای از ارزش بالای زیستگاههای منطقه حفاظتشده البرز مرکزی و اهمیت حفاظت و پایش مستمر این عرصهها دانسته است.
به گفته محمد رستگاری، این تصویر را یکی از همیاران محیط زیست ثبت و موضوع را به پاسگاه محیطبانی اطلاع داده است؛ اقدامی که به گفته وی، نشاندهنده نقش مهم جوامع محلی، شهروندان و دوستداران طبیعت در حفاظت از حیات وحش است.
اگر یوزپلنگ آسیایی امروز به نمادی از حفاظت از گونههای در معرض خطر ایران تبدیل شده، تجربه زیستگاههایی مانند یوزکنام و حتی ثبت تصویر پلنگ در البرز مرکزی نیز یادآور یک واقعیت مهم است؛ حفاظت از حیات وحش تنها وظیفه محیطبانان نیست.
چهارمین همایش ملی یوزپلنگ آسیایی امروز، دوشنبه، با شعار «میاندشت، خانه امن یوزپلنگ آسیایی» با حضور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در بجنورد، مرکز خراسان شمالی، برگزار میشود؛ همایشی که بار دیگر اهمیت حفظ آخرین بازماندگان یوزپلنگ آسیایی و ضرورت تقویت همکاری دستگاهها، کارشناسان، محیطبانان و جوامع محلی برای حفاظت از این گونه ارزشمند را یادآوری میکند.
نهم شهریورماه یادروز آسیب دیدنِ گروهی از یوزهای ایرانی در سال در سال ۱۳۷۳ در شهرستان بافق، روز ملی یوزپلنگ ایرانی نامگرفتهاست.
مشاهدهٔ خبر در منبع