اختصاص یک درصد اعتبارات آموزش‌وپرورش به پژوهش/ اجرای سنجش ملی دانش‌آموزان در سه حوزه ریاضی، علوم و فارسی
به گزارش روابط عمومی وزارت آموزش‌وپرورش، علی محبی؛ رئیس پژوهشگاه مطالعات آموزش‌وپرورش، صبح امروز، یکشنبه ۱۷ آبان ماه در نشست شورای سیاست‌گذاری و هماهنگی پژوهش و تحقیقات وزارت آموزش و پرورش، با تشریح مهم‌ترین اقدامات، برنامه‌ها و دستاوردهای این پژوهشگاه، از اجرای سنجش ملی دانش‌آموزان در حوزه‌های ریاضی، علوم و فارسی خبر داد و بر ضرورت تقویت اعتبارات پژوهشی، توسعه مطالعات کاربردی و رفع موانع ساختاری فعالیت‌های تحقیقاتی تأکید کرد.
محبی با اشاره به تأمین اعتبار مورد نیاز برای اجرای سنجش ملی دانش‌آموزان، اظهار کرد: با پی‌گیری‌های انجام‌شده و تأمین منابع مالی، مقدمات اجرای این طرح فراهم شده است و سنجش ملی در سه حوزه ریاضی، علوم و فارسی با هدف ارزیابی وضعیت تحصیلی و فراهم کردن زمینه اصلاح و ارتقای کیفیت آموزش اجرا خواهد شد.
وی همچنین با اشاره به اهمیت اختصاص اعتبارات مشخص به فعالیت‌های پژوهشی، از رویکرد حمایتی معاونت برنامه ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش قدردانی کرد و گفت: یکی از اقدامات ارزشمند در این حوزه، تأکید بر هزینه‌کرد یک درصد اعتبارات دستگاه در فعالیت‌های پژوهشی، به‌استثنای حقوق و دستمزد، است. این رویکرد موجب شده است اعتبارات پژوهشی با شفافیت بیشتری پیش‌بینی و تخصیص داده شود.
رئیس پژوهشگاه مطالعات آموزش‌وپرورش با تأکید بر ضرورت مشارکت سازمان‌های تابعه در این زمینه، افزود: آموزش‌وپرورش یک مجموعه یکپارچه است و نمی‌توان انتظار داشت بخش‌های مختلف آن به‌صورت جزیره‌ای عمل کنند. لازم است سازمان‌های تابعه نیز در چارچوبی هماهنگ، اعتبارات و برنامه‌های پژوهشی خود را مشخص کنند. در همین راستا، برگزاری جلسات هماهنگی با رؤسای سازمان‌ها و معاونان اداری و مالی برای ایجاد وحدت رویه ضروری است.
وی با قدردانی از حمایت‌های وزیر آموزش‌وپرورش و همکاری معاونت برنامه ریزی و توسعه منابع، تعامل این مجموعه را در تأمین اعتبارات و تسهیل فعالیت‌های پژوهشی مثبت ارزیابی کرد.
انجام مطالعات فوری برای پشتیبانی از تصمیم‌گیری مدیران
محبی در ادامه، با تشریح مأموریت‌های پژوهشگاه در سه محور شناسایی مسائل و ارائه راهکارهای علمی، پشتیبانی از تصمیم‌سازی مدیران عالی و توسعه فرهنگ پژوهش، به برخی مطالعات فوری انجام‌شده اشاره کرد و گفت: پژوهشگاه در موضوعات مهم و اولویت‌دار آموزش‌وپرورش، مطالعاتی را با هدف پاسخ‌گویی سریع به نیازهای مدیریتی و تصمیم‌گیری انجام داده است.
وی از مطالعات مرتبط با مدیریت بحران و تاب‌آوری آموزش‌وپرورش، عدالت آموزشی، ارزشیابی نوآموزان و معلمان و همچنین فعالیت مدارس در شرایط تعطیلی خبر داد و افزود: برای عوامل مختلف تعطیلی مدارس، شش دستورالعمل تخصصی تدوین شده که آماده ارائه و بررسی در کارگروه ویژه مربوط است.
رئیس پژوهشگاه مطالعات آموزش‌وپرورش همچنین به اجرای طرح‌های پژوهشی با اعتبارات یک‌درصدی و سایر منابع اشاره کرد و گفت: موضوعاتی همچون سنجش ملی سواد ریاضی و علوم، کاهش تنوع مدارس، بررسی سهم عوامل درونی و بیرونی مؤثر بر کسری بودجه وزارت آموزش‌وپرورش و مطالعه وضعیت زنان شاغل در ستاد وزارتخانه و الگوی نشاط آنان، از جمله طرح‌های پژوهشی در دست اجرا یا انجام‌شده است.
۴۵ نشست علمی و تخصصی در یک سال گذشته
محبی با اشاره به فعالیت‌های علمی و تخصصی پژوهشگاه در یک سال گذشته، اظهار کرد: در این مدت ۴۵ نشست علمی و تخصصی با محوریت مسائل و اولویت‌های نظام تعلیم و تربیت برگزار شده است و برنامه‌ریزی برای برگزاری همایش بین‌المللی امام شهید نیز در بهمن‌ماه در دستور کار قرار دارد.
وی از بازنگری سند راهبردی و نقشه پژوهشگاه خبر داد و افزود: این سند که حدود سه سال پیش تدوین شده بود، با مدیریت و همکاری دکتر تورانی مجدداً در دستور کار قرار گرفته است تا متناسب با تحولات و نیازهای جدید نظام آموزش‌وپرورش به‌روزرسانی شود.
رئیس پژوهشگاه مطالعات آموزش‌وپرورش با اشاره به ظرفیت نشریات علمی این مجموعه، گفت: پژوهشگاه دارای چهار فصلنامه علمی است که سه نشریه آن در ارزیابی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موفق به کسب رتبه الف شده‌اند. همچنین اقدامات و مقدمات لازم برای ارتقای سطح بین‌المللی این نشریات در حال انجام است.
ارزیابی عملکرد شوراهای تحقیقات استان‌ها با بیش از ۲۰ شاخص
محبی با تشریح نظام ارزیابی عملکرد شوراهای تحقیقات استان‌ها، اظهار کرد: عملکرد شوراهای تحقیقات استان‌ها هر سال بر اساس بیش از ۲۰ محور و شاخص تخصصی ارزیابی می‌شود.
وی افزود: حمایت از طرح‌های تحقیقاتی، پشتیبانی از رساله‌ها و پایان‌نامه‌ها، فعالیت‌های معلم پژوهنده و دانش‌آموز پژوهنده، ارتباط و تعامل با ستاد وزارتخانه و تشکیل و فعالیت هیئت‌های اندیشه‌ورز از جمله شاخص‌های این ارزیابی است.
وی با تأکید بر این‌که ارزیابی‌ها باید میزان اهتمام مدیریتی استان‌ها به پژوهش را نشان دهد، تصریح کرد: صرف انجام فعالیت‌های پراکنده کافی نیست؛ بلکه باید مشخص شود مدیران کل و شوراهای تحقیقات استان‌ها تا چه اندازه برای توسعه و نهادینه‌سازی پژوهش برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری کرده‌اند.
محبی در ادامه، خواستار بررسی دقیق‌تر شاخص‌های ارزیابی و میزان فعالیت واقعی شوراهای تحقیقات استان‌ها شد تا نقاط ضعف و قوت هر استان به‌صورت شفاف مشخص شود.
وی با اشاره به ضرورت افزایش پوشش فعالیت‌های پژوهشی در مدارس، افزود: هدف‌گذاری باید به‌گونه‌ای باشد که هر دانش‌آموز دست‌کم یک تجربه یا فعالیت پژوهشی را در مسیر تحصیلی خود داشته باشد و فرهنگ پژوهش از دوره ابتدایی در نظام تعلیم و تربیت نهادینه شود.
محبی همچنین با اشاره به آمار برنامه معلم پژوهنده، اظهار کرد: در این برنامه ۷۷ هزار و ۶۳۳ معلم مشارکت داشته‌اند که از این تعداد، حدود ۶۱ هزار نفر زن و ۱۶ هزار نفر مرد هستند. در این میان، خراسان رضوی رتبه نخست و شهرستان‌های تهران در رتبه بعدی قرار دارند.
وی با تأکید بر ضرورت توسعه کمی و کیفی این برنامه‌ها، مشارکت معلمان و دانش‌آموزان را یکی از شاخص‌های مهم ارزیابی میزان نفوذ فرهنگ پژوهش در مدارس دانست.
استقلال پژوهشگاه؛ مهم‌ترین دستاورد ساختاری
محبی تصویب استقلال پژوهشگاه مطالعات آموزش‌وپرورش در شورای عالی انقلاب فرهنگی را از مهم‌ترین دستاوردهای یک سال اخیر برشمرد و از حمایت‌های وزیر آموزش‌وپرورش در پی‌گیری این موضوع قدردانی کرد.
وی استقلال پژوهشگاه را زمینه‌ساز تقویت ظرفیت‌های علمی، تسهیل فرایندهای پژوهشی و افزایش توانمندی این مجموعه در پاسخ‌گویی به نیازهای تحقیقاتی نظام تعلیم و تربیت دانست.
وی همچنین ضعف در مستندسازی و ارسال اسناد عملکردی در برخی استان‌ها و تأخیر در بررسی پیشنهادهای پژوهشی را از دیگر موانع موجود برشمرد و گفت: در برخی موارد، بررسی یک پروپوزال پژوهشی تا شش ماه به طول می‌انجامد که این مسئله موجب دلسردی پژوهشگران و کاهش انگیزه آنان برای مشارکت در فعالیت‌های تحقیقاتی می‌شود.
محبی با تأکید بر ضرورت همکاری همه بخش‌های وزارت آموزش‌وپرورش برای رفع موانع موجود، خواستار فعال‌سازی کامل کمیته‌های پژوهشی، تسریع فرایندهای اداری و مالی، تقویت نظام مستندسازی عملکرد استان‌ها و حمایت مؤثرتر از پژوهشگران شد.
در ادامه این نشست، نمایندگان و مسئولان برخی استان‌ها نیز به ارائه گزارش عملکرد و تشریح اقدامات انجام‌شده در حوزه تحقیق و توسعه، فعالیت‌های پژوهشی معلمان و دانش‌آموزان و عملکرد شوراهای تحقیقات استانی پرداختند و گزارشی از ظرفیت‌ها، دستاوردها و چالش‌های موجود در مسیر توسعه فعالیت‌های پژوهشی در استان‌های خود ارائه کردند.
مشاهدهٔ خبر در منبع