بیماران در جستوجوی ماده حاجب برای تکمیل درمان
کمبود ماده حاجب، بیماران را برای انجام سیتیاسکن و آنژیوگرافی میان داروخانهها و مراکز تصویربرداری سرگردان کرده و روند تشخیص و درمان را به تأخیر انداخته است.
خبرگزاری فارس _ گروه سلامت: بیمار نسخه پزشک را در دست گرفته و برای انجام تصویربرداری راهی مرکزی خصوصی شده است؛ اما وقتی به مقصد میرسد، با جملهای مواجه میشود که انتظارش را نداشته است: «ماده حاجب نداریم.»برای بیماری که شاید چند روز یا حتی چند هفته منتظر نوبت تصویربرداری مانده، این جمله یعنی دوباره باید منتظر بماند؛ دوباره نوبت بگیرد، داروخانهها را جستوجو کند و امیدوار باشد که دفعه بعد ماده مورد نیازش پیدا شود.ماده حاجب یکی از اقلام ضروری برای انجام برخی تصویربرداریهای پزشکی است و در روشهایی مانند سیتیاسکن با تزریق و آنژیو سیتی مورد استفاده قرار میگیرد؛ این ماده کمک میکند تصاویر دقیقتری از اندامها و عروق در اختیار پزشک قرار گیرد. به همین دلیل، کمبود آن فقط به معنای خالی بودن قفسه یک داروخانه نیست؛ بلکه میتواند روند تشخیص و درمان بیمار را هم به تأخیر بیندازد.برخی از مراکز درمانی و بیمارستانها به صورت مستقیم این ماده را تهیه میکنند و به بیماران خدمات میدهند و برخی دیگر از مراکز درمانی مسئولیت خرید این ماده پزشکی را به عهده بیمار میگذارند.
بیمارانی که پشت درِ تصویربرداری منتظر میمانند
در حال حاضر تصویربرداری در مراکز درمانی بزرگ مانند بیمارستان امام خمینی (ره) تهران انجام میشود اما صف انتظار بیماران گاها تا ۳ ماه هم طول میکشد؛ البته طولانی بودن این صف فقط دلایل متعددی دارد که یکی از دلایل آن ارجاع بیماران از مراکز تصویربرداری دیگر به این بیمارستان است.خبرنگار فارس به تعدادی از مراکز تصویربرداری که با مشکل تأمین ماده حاجب دست وپنجه نرم میکند، سری زده و با بیماران به گفتوگو پرداخته است. در یکی از مراکز تصویربرداری، مراجعهکنندگان روی صندلیهای انتظار نشستهاند. برخی نسخه به دست منتظرند تا نوبتشان برسد و برخی دیگر برای انجام تصویربرداریهای همراه با تزریق مراجعه کردهاند.صف طولانی است و برای بعضی بیماران، انتظار فقط به چند دقیقه یا چند ساعت محدود نمیشود. وقتی ماده حاجب موجود نباشد، حتی داشتن نوبت هم تضمینی برای انجام تصویربرداری نیست.یکی از همراهان بیمار میگوید: «پزشک گفته باید این تصویربرداری را انجام بدهیم و جوابش را ببریم. نسخهام را به چندتا از داروخانههای بزرگ بزرگ بردم تا برای انجام تصویربرداری ماده حاجب بگیرم اما متأسفانه پیدا نکردم؛ امروز آمدهام ببینم مرکز تصویربرداری این ماده را دارد تا تزریق کنم هزینهاش را به خودشان پرداخت کنم.»برای بیماری که از شهر یا منطقه دیگری به مرکز تصویربرداری آمده، این انتظار هزینه بیشتری هم دارد؛ هزینه رفتوآمد، معطلی همراهان و مهمتر از همه، نگرانی از اینکه تشخیص بیماری به تأخیر بیفتد.
داروخانههایی که پاسخشان یکی است: نداریم!
برای پیدا کردن ماده حاجب، سری هم به داروخانهها زدیم. پاسخها در بسیاری از موارد شبیه یکدیگر است؛ برخی داروخانهها اصلاً موجودی ندارند و برخی دیگر وعده میدهند که شاید تا چند روز دیگر به دستمان برسد.
تعدادی از داروخانهها ماده حاجب نمیخرند!
براساس تحقیقات میدانی فارس، بخشی از کمبود این محصول به عدم تمایل داروخانهداران به خرید آن بازمیگردد. داروخانههای بخش خصوصی نیز برای تأمین این دارو با مشکلاتی مواجهاند. آنها باید هزینه خرید دارو را پرداخت کنند، اما بازگشت پولشان از سوی بیمه ممکن است ماهها طول بکشد.در بازار، برخی انواع ماده حاجب حتی بدون بیمه هم عرضه میشوند، اما چند نوع پرمصرف آن قیمت بالایی دارند و قیمت آزاد آنها میتواند به حدود دو میلیون تومان برسد.حدود ۹۶ درصد مبلغ توسط بیمه پوشش داده میشود و در نهایت داروخانه حدود ۲۰۰ هزار تومان از بیمار دریافت میکند آن هم با مارجین «سود» ۶ درصد درحالی که بیمه حدود هشت ماه بعد هزینه ماده حاجب را به داروخانه پرداخت کند.یعنی داروخانه امروز باید برای خرید دارو هزینه کند، اما ممکن است ماهها بعد پول آن را دریافت کند؛ مسئلهای که طبیعتاً بر نقدینگی داروخانه و توان آن برای خرید مجدد دارو تأثیر میگذارد.
سنگاندازی در واردات
به گفته کارشناسان یکی دیگر از دلایل کمبود ماده حاجب مشکلاتی مانند تحریم و جنگ است که باعث سختتر شدن مسیر واردات این ماده پزشکی شده است.
صف بیماران، از داروخانه تا مرکز تصویربرداری
کمبود ماده حاجب فقط یک صف در مرکز تصویربرداری ایجاد نمیکند؛ بیمار پیش از رسیدن به آنجا ممکن است ساعتها و روزها به دنبال دارو بگردد. نسخه در دست، از یک داروخانه به داروخانه دیگر میرود و هر بار یک سؤال تکرار میشود: «ماده حاجب دارید؟»اگر دارو پیدا شود، تازه مرحله بعد شروع میشود؛ هماهنگی با مرکز تصویربرداری و گرفتن نوبت. گاهی بیمار برای انجام یک تصویربرداری که پزشک برایش تجویز کرده، باید چند بار این مسیر را طی کند. یک بار برای پیدا کردن دارو، بار دیگر برای گرفتن نوبت و در نهایت برای انجام تصویربرداری.
وقتی کمبود دارو، درمان را عقب میاندازد
مسئله از جایی جدیتر میشود که بیمار برای تشخیص یا درمان فوری به تصویربرداری نیاز داشته باشد. اگر ماده حاجب به اندازه کافی در دسترس نباشد، حتی داروخانههای بخش خصوصی نیز در صورت امکان تأمین آن، به دلیل مشکلات پرداخت و نقدینگی با محدودیت مواجه میشوند و در نهایت، روند درمان بیمار به تأخیر میافتد.برای مثال، بیماری که نیاز به انجام آنژیوگرافی دارد، اگر نتواند ماده حاجب مورد نیاز را پیدا کند، ممکن است مجبور شود تا زمان تأمین دارو صبر کند.البته شدت این تأخیر برای همه بیماران یکسان نیست. در برخی موارد، مانند تصویربرداری مربوط به کمر، ممکن است چند روز تأخیر از نظر فوریت پزشکی اهمیت کمتری داشته باشد؛ اما در موارد ضروریتر، این تأخیر میتواند اهمیت بیشتری پیدا کند.در چنین شرایطی، بیمار نهتنها با بیماری خود درگیر است، بلکه باید دغدغه پیدا کردن دارویی را داشته باشد که انجام تصویربرداری به آن وابسته است.
مشاهدهٔ خبر در منبع