عبور از حافظهمحوری و حرکت به سمت پژوهشمحوری و مهارتآموزی، ضرورت تحول در روشهای تعلیم و تربیت
به گزارش مرکز اطلاع رسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش، آیین اختتامیه ششمین جشنواره علمیپژوهشی پژوهشسراهای دانشآموزی و یازدهمین جشنواره ملی استعدادیابی نوجوان خوارزمی، به میزبانی اداره کل آموزشوپرورش شهرستانهای استان تهران و به صورت حضوری و برخط با مسئولان آموزشوپرورش استانها و دانشآموزان برگزیده کشور برگزار شد.
سید مصطفی آذرکیش، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزشوپرورش، در این مراسم با تبریک به دانشآموزان برگزیده و قدردانی از تلاش معلمان، مدیران مدارس، خانوادهها و عوامل اجرایی جشنوارهها، بر ضرورت تقویت رویکردهای نوین یادگیری، پرورش استعدادهای متنوع دانشآموزان و حرکت از آموزش حافظهمحور به سمت یادگیری مهارتمحور و پژوهشمحور تأکید کرد.
وی با اشاره به اهمیت توجه متوازن و یکپارچه به ساحتهای ششگانه تعلیم و تربیت در سند تحول بنیادین آموزشوپرورش اظهار کرد: جشنوارههای دانشآموزی گامی مؤثر در مسیر پرورش نسلی خلاق، پژوهشگر و نوآور هستند و زمینه مناسبی برای شناسایی و تقویت توانمندیهای علمی، پژوهشی و مهارتی دانشآموزان فراهم میکنند.
آذرکیش با بیان اینکه هدف نظام تعلیم و تربیت صرفاً ارتقای نمرات تحصیلی نیست، افزود: باید فرصتهای یادگیری عمیقتر و متنوعتری برای دانشآموزان ایجاد کنیم تا ضمن شناسایی استعدادهای خود، توانایی حل مسئله، تفکر خلاق و انتقادی، نوآوری، کار گروهی و مهارتهای ارتباطی مؤثر را کسب کنند.
تأکید بر عدالت در شناسایی و پرورش استعدادهای دانشآموزان
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزشوپرورش با تأکید بر ضرورت فراهمکردن فرصتهای برابر برای بروز استعدادهای دانشآموزان در سراسر کشور گفت: یکی از اهداف برنامههای تحولی و جشنوارههای دانشآموزی، تحقق عدالت در کشف و پرورش استعدادهاست؛ بهگونهای که دانشآموزان با توانمندیها و علایق متفاوت بتوانند ظرفیتهای خود را در عرصههای گوناگون نشان دهند.
وی با اشاره به ظرفیت حدود ۷۰۰ پژوهشسرای دانشآموزی در کشور بیان کرد: پژوهشسراها بستر مناسبی برای تجربه فعالیتهای علمی، فناورانه و پژوهشی و آشنایی عملی دانشآموزان با فرایند تحقیق و نوآوری هستند. همچنین جشنواره نوجوان خوارزمی زمینه بروز و معرفی توانمندیهای متنوع دانشآموزان را فراهم میکند.
آذرکیش از مدیران مدارس و مناطق آموزشوپرورش خواست بهجای تمرکز صرف بر میزان پیشرفت تدریس کتابهای درسی، به فرصتهای یادگیری ایجادشده برای دانشآموزان توجه کنند و این پرسش را در اولویت قرار دهند که هر کلاس درس تا چه اندازه به تقویت قدرت تفکر، حل مسئله و توانمندیهای عملی دانشآموزان کمک کرده است.
پیوند ایدههای دانشآموزی با نیازهای جامعه و اقتصاد دانشبنیان
وی با تأکید بر ضرورت جهتدهی فعالیتهای پژوهشی به سمت حل مسائل واقعی جامعه تصریح کرد: دانشآموزان باید بتوانند مسائل خانواده، روستا، شهر و کشور خود را شناسایی کنند و برای آنها راهحل ارائه دهند. پژوهش و نوآوری زمانی اثربخشتر خواهد بود که ایدههای علمی دانشآموزان به محصولات کاربردی و راهکارهایی برای رفع نیازهای جامعه تبدیل شود.
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزشوپرورش همچنین از پیگیری مسیرهای حمایتی برای استمرار فعالیتهای دانشآموزان مستعد خبر داد و بر استفاده از ظرفیت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری، پارکهای علم و فناوری و شرکتهای دانشبنیان برای حمایت از ایدهها و دستاوردهای دانشآموزی تأکید کرد.
مدرسه آینده؛ مهارتمحور و فناورپایه
آذرکیش با اشاره به ضرورت بهروزرسانی روشهای تعلیم و تربیت اظهار کرد: مدرسه آینده، مدرسهای مهارتمحور و فناورپایه است و تحول در فرایند یاددهی و یادگیری مستلزم عبور از روشهای خشک و انعطافناپذیر سنتی و حرکت به سمت شیوههای فعال، خلاقانه و مبتنی بر فناوری است.
وی با اشاره به اهمیت آمادگی دانشآموزان برای زندگی، اشتغال و کسبوکار در آینده افزود: دانشآموزان باید ضمن برخورداری از توانایی مواجهه با چالشهای دنیای هوش مصنوعی، بتوانند از فرصتهای فناوریهای نوین نیز بهره بگیرند. تقویت کار تیمی، تفکر حل مسئله و فعالیتهای خلاقانه، از محورهای اساسی این تحول به شمار میرود.
وی همچنین نقش الگویی معلمان و مربیان و حمایت خانوادهها را در موفقیت دانشآموزان تعیینکننده دانست و تلاش و همراهی این سه رکن را از عوامل مهم دستیابی به دستاوردهای علمی و پژوهشی برگزیدگان عنوان کرد.
موفقیت در جشنوارهها؛ آغاز مسئولیت اجتماعی دانشآموزان
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزشوپرورش با تأکید بر اینکه کسب رتبه و موفقیت در جشنوارهها پایان مسیر نیست، خطاب به دانشآموزان برگزیده گفت: این موفقیتها آغاز مسئولیتی اجتماعی است؛ مسئولیتی که از دانشآموزان میخواهد توانمندیهای فردی خود را در خدمت منافع عمومی قرار دهند و از دانش و ایدههایشان برای حل مسائل، کاهش آلام انسانی و توسعه همدلی و نوعدوستی بهره بگیرند.
آذرکیش با اشاره به اهمیت استمرار حمایت از استعدادهای دانشآموزی خاطرنشان کرد: افزایش کمیت و کیفیت مشارکت دانشآموزان و تنوع آثار، ایدهها و اختراعات در رویدادهای علمی و پژوهشی، ضرورت توسعه این فرصتها را بیش از پیش نشان میدهد. در این مسیر، ارزیابی عملکرد جشنوارهها و تحلیل دادهها و اطلاعات حاصل از آنها نیز میتواند به بهبود برنامهریزی و بهرهگیری مؤثرتر از ظرفیتهای موجود کمک کند.
وی در پایان با قدردانی از میزبانی اداره کل آموزشوپرورش شهرستانهای استان تهران و همکاری مجموعههای اجرایی، مسئولان استانی و منطقهای، مدیران مدارس، معلمان و خانوادهها، ابراز امیدواری کرد که تداوم این رویدادها به ارتقای کیفیت آموزش، تعمیق یادگیری دانشآموزان و شکلگیری مدرسههایی پویا، بانشاط و مسئلهمحور منجر شود.
مشاهدهٔ خبر در منبع