قاتل هوای تهران تعیین تکلیف شد

تالاب صالحیه پس از خشک‌شدن بر اثر زهکش‌ها، به یکی از کانون‌های تولید گردوغبار و انتقال آن به تهران تبدیل شد و حالا عملیات حذف زهکش‌های تالاب آغاز شده است.

گروه اجتماعی خبرگزاری فارس؛ تالاب صالحیه سال‌هاست درگیر یک تناقض تلخ است. سازه‌هایی که قرار بود به مدیریت آب و هدایت جریان آن کمک کنند، با تغییر مسیر آب، بخشی از جریان طبیعی را از تالاب دور کردند و به مرور شرایط را برای خشک‌شدن این زیست‌بوم فراهم کردند.قربانعلی محمدپور، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان البرز، امروز اعلام کرد که عملیات اصلاح و حذف زهکش‌های تالاب صالحیه از امروز آغاز شده است.این اقدام در شرایطی آغاز می‌شود که صالحیه طی سال‌های گذشته بخش قابل توجهی از پهنه آبی خود را از دست داده و تغییرات هیدرولوژیک، پوشش گیاهی و شرایط طبیعی آن را تحت تأثیر قرار داده است.احداث زهکش‌ها در ابتدا با هدف مدیریت آب انجام شد، اما تغییر مسیر جریان آب در طول زمان پیامد دیگری برای تالاب به همراه داشت. آبی که باید بخشی از چرخه طبیعی تالاب را تغذیه می‌کرد، دیگر به شکل گذشته در اختیار این زیست‌بوم قرار نگرفت. نتیجه هم به تدریج در چهره تالاب نمایان شد. آب کمتر شد، پوشش گیاهی عقب نشست و بخش‌هایی از پهنه تالاب به زمین‌های خشک و شوره‌زار تبدیل شد.شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، پیش‌تر صالحیه را یکی از کانون‌های اصلی تولید گردوغبار معرفی کرده بود. به گفته او، این تالاب در بروز عوارض زیست‌محیطی برای پایتخت و مناطق پیرامونی آن نقش مستقیم دارد. همین موضوع اهمیت احیای صالحیه را از یک مسئله محلی فراتر می‌برد و آن را به موضوعی مرتبط با محیط زیست منطقه تبدیل می‌کند.

خشک‌شدن صالحیه اما فقط به معنای کوچک‌شدن یک پهنه آبی نیست. زمانی که سطح تالاب مرطوب باشد، خاک کف آن تا حد زیادی از فرسایش بادی در امان می‌ماند. با کاهش رطوبت، شرایط تغییر می‌کند و خاک خشک و سست در معرض وزش باد قرار می‌گیرد. به این ترتیب، یک مشکل آبی می‌تواند به یک مسئله گسترده‌تر محیط‌زیستی تبدیل شود.این همان نقطه‌ای است که سرنوشت تالاب صالحیه به موضوع گردوغبار گره می‌خورد. پهنه‌های خشک‌شده تالاب و اراضی اطراف آن می‌توانند به منبع انتشار گردوغبار تبدیل شوند و ذرات خاک را به مناطق پیرامونی منتقل کنند. بنابراین، مسئله صالحیه دیگر فقط احیای یک تالاب نیست. پای کیفیت هوای مناطق اطراف و اثرات زیست‌محیطی آن نیز در میان است.با این حال، بازگرداندن آب به صالحیه با یک اقدام امکان‌پذیر نیست. اصلاح و حذف زهکش‌ها می‌تواند یکی از عوامل مؤثر بر وضعیت آبی تالاب را هدف قرار دهد، اما اگر منابع آب کافی به تالاب نرسد، اثر این اقدام نمی‌تواند پایدار باشد. به همین دلیل، مسئله اصلی پس از اصلاح زهکش‌ها این است که آب چگونه و با چه میزان به تالاب خواهد رسید.

پوریا سلیمانی، کارشناس محیط‌زیست، معتقد است برای بازگرداندن صالحیه از یک کانون گردوغبار به یک زیست‌بوم فعال، مجموعه‌ای از اقدامات باید همزمان دنبال شود. تأمین حقابه تالاب، مدیریت برداشت آب، اصلاح مسیرهای انتقال آب و جلوگیری از ادامه عوامل خشک‌کننده باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند.از نگاه این کارشناس، تجربه سال‌های گذشته یک پیام روشن دارد. احیای تالاب با اعلام یک طرح یا اختصاص اعتبار به نتیجه نمی‌رسد. نتیجه زمانی قابل مشاهده خواهد بود که برنامه‌ها در میدان اجرا شوند و اثر آن‌ها با شاخص‌های مشخص قابل سنجش باشد.#گردوغبار #تهران #ایران #تالاب_صالحیه ۱۵:۱۲ - ۱۵ شهریور ۱۴۰۵