نمرات امتحانات نهایی افزایشی شد؛ کارنامه استان‌ها چه می‌گوید؟
افزایش میانگین نمرات امتحانات نهایی دانش‌آموزان در سال ۱۴۰۵ بار دیگر وضعیت یادگیری در مدارس را به موضوعی قابل بررسی تبدیل کرده است؛ در حالی که گزارش‌های استانی از رشد نمرات و بهبود جایگاه برخی استان‌ها حکایت دارند، ارزیابی کیفیت آموزش به اطلاعاتی فراتر از معدل و رتبه نیاز دارد.
گروه آموزش‌وپرورش: افزایش میانگین نمرات امتحانات نهایی یکی از شاخص‌هایی است که می‌تواند تصویری از وضعیت تحصیلی دانش‌آموزان ارائه دهد؛ شاخصی که البته به‌تنهایی برای قضاوت درباره کیفیت آموزش کافی نیست. اعلام افزایش ۱.۱۵ نمره‌ای میانگین نمرات امتحانات نهایی کشور، در کنار گزارش‌های منتشرشده از استان‌های مختلف، فرصتی برای بررسی دقیق‌تر تغییرات آموزشی و تفاوت عملکرد مناطق فراهم کرده است.وزیر آموزش‌وپرورش علیرضا کاظمی از افزایش ۱.۱۵ نمره‌ای میانگین نمرات امتحانات نهایی کشور خبر داده است. در سطح استان‌ها نیز گزارش‌هایی از افزایش میانگین نمرات، تغییر رتبه در شاخص‌های آموزشی و اجرای برنامه‌هایی برای تقویت آمادگی دانش‌آموزان منتشر شده است.با این حال، برای فهم دقیق این تغییرات باید میان سه موضوع تفاوت گذاشت: افزایش میانگین نمرات، بهبود جایگاه استان‌ها در مقایسه با یکدیگر و ارتقای واقعی سطح یادگیری دانش‌آموزان.رشد نمرات در استان‌ها؛ از خوزستان تا قزوینگزارش‌های استانی نشان می‌دهد که رشد نمرات امتحانات نهایی در مناطق مختلف، اندازه و پیامد یکسانی نداشته است. در برخی استان‌ها، افزایش میانگین با بهبود رتبه همراه شده و در برخی دیگر، مسئولان آموزشی از اجرای برنامه‌های ویژه برای تقویت عملکرد دانش‌آموزان سخن گفته‌اند.
خوزستان؛ افزایش ۱.۱۴ نمره‌ای پس از حدود دو دههمدیرکل آموزش‌وپرورش خوزستان گزارش داده است که میانگین نمرات امتحانات نهایی پایه دوازدهم شاخه نظری این استان از ۸.۷۱ در سال ۱۴۰۴ به ۹.۸۵ در سال ۱۴۰۵ رسیده؛ یعنی افزایشی معادل ۱.۱۴ نمره. بر اساس همین گزارش، افزایش نمرات در همه رشته‌های این پایه تحصیلی رخ داده است.میانگین نمرات رشته علوم تجربی ۱.۲۳ نمره، رشته ریاضی‌وفیزیک ۱.۱۳ نمره و رشته ادبیات و علوم انسانی ۰.۸۹ نمره افزایش یافته است. میانگین این رشته‌ها به‌ترتیب به ۱۱.۳۹، ۱۱.۳۰ و ۸.۲۶ رسیده است.به گفته مدیرکل آموزش‌وپرورش خوزستان، برای بهبود نتایج امتحانات نهایی، ستاد رصد و ارتقای کیفی آموزش دوره دوم متوسطه نظری تشکیل شده و عملکرد مدارس، به‌ویژه مدارس نیازمند توجه بیشتر، بررسی شده است. تولید محتوای آموزشی، انتشار جزوه‌های راهبردی و بسته‌های آمادگی امتحانات نیز از دیگر اقداماتی بوده که به آن اشاره شده است.
قزوین؛ صعود به رتبه هفتم کشوردر گزارش آموزش‌وپرورش قزوین از بهبود جایگاه استان در شاخص ارتقای نمرات امتحانات نهایی خبر رسیده است. بر اساس این گزارش، میانگین معدل اعلام‌شده برای استان از ۱۱.۷ در سال گذشته به ۱۲.۲۷ در سال جاری رسیده و قزوین از رتبه‌های ۱۳ و ۱۴ سال‌های گذشته به رتبه هفتم کشور دست یافته است.در این گزارش همچنین به تفاوت عملکرد مناطق آموزشی استان اشاره شده است؛ به‌طوری‌که منطقه قزوین در میان مناطق استان رتبه نخست ارتقای نمره را به دست آورده و طارم سفلی نیز با افزایش اعلام‌شده ۲.۸ نمره‌ای در جایگاه دوم قرار گرفته است.این آمار، در کنار رشد میانگین استانی، ضرورت توجه به تفاوت‌های درون‌استانی را نشان می‌دهد؛ زیرا میانگین کل استان لزوماً بازتاب‌دهنده وضعیت همه مناطق و مدارس نیست.کهگیلویه‌وبویراحمد؛ رشد ۱.۲۹ نمره‌ایبر اساس گزارش دیگری، میانگین نمرات امتحانات نهایی دانش‌آموزان کهگیلویه‌وبویراحمد ۱.۲۹ نمره افزایش یافته است. مدیرکل آموزش‌وپرورش استان این تغییر را در کنار اجرای برنامه‌هایی برای تقویت بنیه علمی دانش‌آموزان مطرح کرده است.در این گزارش، راه‌اندازی ۹۰ پایگاه تقویت بنیه علمی پیش از امتحانات نهایی، حل نمونه‌سؤال‌های کشوری، توزیع کتاب‌های راهنما و برگزاری دوره‌های فشرده از جمله اقداماتی عنوان شده که برای بهبود عملکرد دانش‌آموزان انجام شده است.البته برای سنجش میزان اثرگذاری این اقدامات، صرف هم‌زمانی اجرای برنامه‌ها با افزایش نمرات کافی نیست؛ بررسی دقیق‌تر به اطلاعات مقایسه‌ای درباره عملکرد مدارس و دانش‌آموزان پیش و پس از اجرای برنامه‌ها نیاز دارد.
بوشهر؛ رتبه سوم در رشد نمراتدر گزارشی درباره وضعیت امتحانات نهایی بوشهر نیز آمده است که این استان در رشد نمرات امتحانات نهایی کشور به رتبه سوم رسیده و دو پله در رتبه کشوری صعود کرده است. این گزارش از تغییر جایگاه بوشهر در شاخص رشد حکایت دارد.آیا افزایش معدل به معنای بهبود کیفیت آموزش است؟افزایش میانگین نمرات، در نگاه نخست، نشانه‌ای مثبت از تغییر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان است؛ اما تبدیل این تغییر عددی به نتیجه‌گیری درباره کیفیت آموزش، به بررسی شاخص‌های بیشتری نیاز دارد.معدل دانش‌آموزان ممکن است تحت تأثیر عوامل گوناگونی قرار گیرد؛ از جمله برنامه‌های جبرانی و تقویتی، میزان دسترسی به منابع آموزشی، شیوه تدریس، آمادگی برای امتحانات و تفاوت سطح دشواری آزمون‌ها. ازاین‌رو، برای آنکه مشخص شود رشد نمرات تا چه اندازه بازتاب‌دهنده افزایش یادگیری است، باید مجموعه‌ای از داده‌ها در کنار یکدیگر قرار گیرد.یکی از پرسش‌های مهم به پایداری رشد مربوط می‌شود. آیا افزایش نمرات در سال‌های بعد نیز ادامه پیدا می‌کند؟ آیا دانش‌آموزانی که نمرات بالاتری گرفته‌اند، در ارزیابی‌های مستقل از دانش و مهارت نیز عملکرد بهتری نشان می‌دهند؟ پاسخ به این پرسش‌ها به داده‌های تکمیلی و بررسی روند چندساله نیاز دارد.
رشد نمرات؛ نشانه‌ای امیدوارکننده که به بررسی بیشتر نیاز داردافزایش اعلام‌شده میانگین نمرات امتحانات نهایی کشور و رشد گزارش‌شده در استان‌هایی مانند خوزستان، قزوین، کهگیلویه‌وبویراحمد و بوشهر، از تغییرات مثبت در نتایج تحصیلی حکایت دارد. گزارش‌های استانی همچنین نشان می‌دهد که در برخی مناطق، برنامه‌های تقویت بنیه علمی و رصد عملکرد مدارس در دستور کار قرار گرفته است.با این حال، ارزیابی نهایی این روند به اطلاعاتی فراتر از معدل و رتبه نیاز دارد. رشد نمرات زمانی می‌تواند تصویری کامل‌تر از پیشرفت آموزشی ارائه کند که پایداری آن، توزیع آن میان مناطق و رشته‌ها و ارتباطش با میزان یادگیری دانش‌آموزان نیز بررسی شود.در نهایت، پرسش اصلی تنها این نیست که معدل‌ها چقدر افزایش یافته‌اند؛ بلکه این است که این افزایش تا چه اندازه به یادگیری عمیق‌تر، کاهش فاصله آموزشی و فرصت برابرتر برای دانش‌آموزان در سراسر کشور منجر شده است.پایان پیام/
مشاهدهٔ خبر در منبع