همفهمی، حل مسئله و نقشه راه؛ سه ضرورت مدیریت تحول در آموزش و پرورش
به گزارش مرکز اطلاعرسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش، سیدمجتبی هاشمی، رئیس مرکز حراست وزارت آموزش و پرورش در گردهمایی معاونان سوادآموزی استانهای کشور که با حضور «علی سعیدی» معاون وزیر آموزش و پرورش و رئیس سازمان نهضت سوادآموزی برگزار شده بود، با اشاره به گستردگی و پیچیدگی ساختار آموزش و پرورش، بر ضرورت شناخت دقیق مسائل، اولویتبندی اهداف و هماهنگی میان سطوح مختلف سازمانی تأکید کرد و گفت: در یک سازمان چندلایه، زمانی میتوان به اهداف دست یافت که فهم مشترکی از مأموریتها در همه سطوح شکل بگیرد و موانع دستیابی به اهداف نیز بهدرستی شناسایی شود.
مشاور وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه سازمانها برای تحقق اهداف خود در یک زنجیره شامل شناخت نیاز، هدفگذاری، برنامهریزی، اجرا، تأمین منابع و ارزیابی قرار دارند، تصریح کرد: اگر موانع دستیابی به اهداف در فرآیند پایش شناسایی نشوند، حتی تلاش حداکثری یک تیم نیز لزوماً به نتیجه مطلوب منجر نخواهد شد.
همفهمی سازمانی؛ پیشنیاز حرکت هماهنگ
رئیس مرکز حراست وزارت آموزش و پرورش با اشاره به چندلایه بودن ساختار آموزش و پرورش، بر ضرورت ایجاد درک مشترک از اهداف و مأموریتها در سطوح مختلف تأکید کرد و گفت: در سازمانهای پهنپیکری مانند آموزش و پرورش، انتقال درست اهداف و ایجاد پیوستگی سازمانی از اهمیت ویژهای برخوردار است و نبود این همفهمی، نیاز به تکرار، بازآرایی و توانمندسازی را افزایش میدهد.
هاشمی همچنین شناسایی دقیق موانع دستیابی به اهداف را یکی دیگر از الزامات مدیریت دانست و با اشاره به نقش عوامل مختلف در کند شدن فرآیندها، از جمله مسائل اجرایی و منابع، تأکید کرد که مدیران باید علاوه بر شناخت هدف، موانع پیش روی تحقق آن را نیز بشناسند.
مدیریت باید از «حل مشکل» به «حل مسئله» تغییر کند
وی با انتقاد از رویکردی که جلسات مدیریتی را صرفاً به طرح و فهرست کردن مشکلات محدود میکند، گفت: نگرش مدیران باید از «حل مشکل» به «حل مسئله» تغییر کند؛ به این معنا که پس از شناسایی مسئله، برای آن راهحل تولید شود و در صورت نیاز به پشتیبانی، نیازهای مشخص و راهکارهای مورد انتظار نیز بهصورت روشن مطرح شود.
مشاور وزیر آموزش و پرورش با تأکید بر اهمیت تفویض و تصمیمگیری در سطوح اجرایی، اظهار داشت: بخش عمده فعالیتهای آموزش و پرورش در سطح منطقه و مدرسه اتفاق میافتد و هرچه تصمیمسازیها و تصمیمگیریهای اجرایی بیشتر به سطوح بالاتر منتقل شود، فرآیندها از مسیر اصلی خود فاصله گرفته و میتواند موجب قفل شدن امور شود.
مدیریت تحول؛ عبور از روزمرگی و انتظار
رئیس مرکز حراست وزارت آموزش و پرورش در ادامه با تأکید بر ضرورت حرکت سازمان نهضت سوادآموزی از مدیریت روزمره به مدیریت تحول، گفت: در شرایط تحولی، انتظار برای مشخص شدن آینده و تصمیمهای احتمالی، موجب ایستایی سازمان میشود و مدیران باید برای مأموریتهای آینده سناریوهای مختلف تعریف کنند.
هاشمی با بیان اینکه آیندهپژوهی به معنای پیشبینی قطعی آینده نیست، خاطرنشان کرد: باید رویدادها و شرایط احتمالی آینده شناسایی و برای هرکدام سناریوی متناسب طراحی شود تا سازمان بتواند انعطاف لازم را برای مواجهه با شرایط جدید داشته باشد.
بازتعریف مأموریت سوادآموزی بر اساس نیاز واقعی جامعه
مشاور وزیر آموزش و پرورش با اشاره به سابقه و پیشینه سازمان نهضت سوادآموزی و تلاشهای انجامشده در دورههای مختلف، بر ضرورت شفاف شدن نقش این مجموعه در ساختار آینده تعلیم و تربیت تأکید کرد.
وی گفت: زمانی که یک سازمان به نقطهای از مأموریتهای خود میرسد، باید با یک رهیافت جدید، نقش و جایگاه آن در ساختار آینده مشخص شود و در این مسیر باید از موازیکاری با سایر بخشها پرهیز کرد.
رئیس مرکز حراست همچنین تغییر مأموریتها متناسب با نیاز واقعی جامعه را ضروری دانست و تصریح کرد: آینده سازمان نهضت سوادآموزی باید بر مبنای نیاز واقعی جامعه تعریف شود تا این مجموعه بتواند جایگاه و وجاهت لازم را در ساختار آموزش و پرورش حفظ کرده و از ظرفیتهای مختلف برای پیشبرد مأموریتهای خود بهرهمند شود.
تجلیل از سالها مجاهدت آموزشی استاد قرائتی
رئیس مرکز حراست وزارت آموزش و پرورش در بخشی از سخنان خود با یادکرد از حجتالاسلام والمسلمین «محسن قرائتی»، وی را معلمی به معنای واقعی کلمه توصیف کرد و گفت: سالها فعالیت خستگیناپذیر، بهروز بودن در بیان مفاهیم و شیوه شیرین و اثرگذار انتقال آموزهها، از ویژگیهایی است که میتواند برای همه فعالان حوزه تعلیم و تربیت الهامبخش باشد.
هاشمی از تلاشهای استاد قرائتی در هدایت و راهبری نهضت سوادآموزی طی سالهای گذشته قدردانی کرد و گفت: بخش قابل توجهی از دستاوردهای نهضت سوادآموزی کشور مرهون مجاهدتها، پیگیریها و دغدغهمندی ایشان در این حوزه است و این سرمایه ارزشمند باید مورد توجه و بهرهبرداری قرار گیرد.
چابکسازی و استفاده از ظرفیتهای برونسازمانی
مشاور وزیر آموزش و پرورش در بخش دیگری از سخنان خود، استفاده بیشتر از ظرفیتهای برونسازمانی را یکی از الزامات موفقیت بخشهای مختلف در آموزش و پرورش عنوان کرد و گفت: سازمان آینده باید چابک باشد و برای تحقق مأموریتهای خود از ظرفیت مدارس، فناوریهای نوین، دستگاههای اجرایی و گروههای مردمی بهره بگیرد.
هاشمی تأکید کرد که توسعه این ظرفیتها میتواند به کاهش هزینهها و افزایش انعطافپذیری سازمان کمک کند و زمینه را برای پاسخگویی بهتر به نیازهای جدید فراهم آورد.
تصمیمگیری بر پایه دادههای واقعی و حرکت بر اساس نقشه راه
رئیس مرکز حراست وزارت آموزش و پرورش بر ضرورت اتکای تصمیمگیریهای مدیریتی به دادههای واقعی و دقیق تأکید کرد و گفت: اطلاعات و دادهها امانت هستند و اگر بانکهای اطلاعاتی بر مبنای دادههای صحیح شکل نگیرند، تصویری نادرست از وضعیت سازمان ایجاد خواهد شد.
وی با تأکید بر ضرورت صیانت از صحت دادهها افزود: برنامهریزی و تصمیمگیری زمانی اثربخش خواهد بود که بر پایه اطلاعات معتبر و قابل اتکا انجام شود.
هاشمی داشتن نقشه راه را از الزامات تحول در سازمان نهضت سوادآموزی دانست و گفت: تحول نه با نام و تکرار و نه با سخنرانی، بلکه با برنامه و گامهای مشخص محقق میشود؛ گامهایی که بتوان بر اساس آنها بهصورت مستمر وضعیت سازمان را سنجید و میزان پیشرفت را ارزیابی کرد.
سلامت اداری؛ ضرورتی برای صیانت از سرمایههای آموزش و پرورش
رئیس مرکز حراست وزارت آموزش و پرورش در بخش پایانی سخنان خود، سلامت اداری، مالی و اخلاقی را از موضوعات مهم در حوزه سوادآموزی و همه سطوح آموزش و پرورش دانست و بر ضرورت مراقبت از بیتالمال، رعایت حقوق مردم و پیشگیری از بروز تخلفات تأکید کرد.
مشاور وزیر آموزش و پرورش با اشاره به نقش حراست در رصد و تحلیل مسائل، خاطرنشان کرد: اطلاعرسانی بهموقع درباره آسیبها و مسائل، حتی اگر در کوتاهمدت موجب ناراحتی شود، بهتر از آن است که مسئله به مرحلهای برسد که نهادهای نظارتی و قضایی وارد شوند و امکان اصلاح بهموقع از بین برود.
سیاستهای اجرایی؛ نقشه راه تحول در حراست آموزش و پرورش
هاشمی در پایان، با اشاره به سیاستهای اجرایی مرکز حراست وزارت آموزش و پرورش، بر ضرورت تقویت نگاه پیشگیرانه، ارتقای کیفیت منابع انسانی، تعامل هوشمندانه، اعتمادسازی، توسعه مشارکت ذینفعان، روزآمدسازی دانش تخصصی و بهرهگیری از ظرفیتهای نوین مدیریتی تأکید کرد.
وی افزود: رویکرد «هوشمندی، صیانت از مأموریتها و تکریم ذینفعان» به عنوان شعار و محور اصلی سیاستهای مرکز حراست، در تمامی برنامهها و اقدامات دنبال میشود و میتواند در تحقق اهداف تحولی آموزش و پرورش نیز نقشآفرین باشد.
در پایان نیز، رئیس مرکز حراست به پرسش معاونان سوادآموزی استانهای کشور پاسخ داد. همچنین علی سعیدی از حضور سیدمجتبی هاشمی و ارائه راهبردها و توصیههای مدیریتی و حراستی وی قدردانی کرد.
مشاهدهٔ خبر در منبع