۲۵۴ هزار فرد دارای آسیب بینایی تحت پوشش بهزیستی هستند

رئیس سازمان بهزیستی کشور در مراسم گرامیداشت روز جهانی عصای سفید گفت: در حال حاضر ۲۵۴ هزار و ۵۱۵ نفر از افراد دارای آسیب بینایی از خدمات سازمان بهزیستی کشور بهره‌مند هستند.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مراسم گرامیداشت روز جهانی عصای سفید با محوریت دسترس‌پذیری دیجیتال، توانمندسازی افراد دارای آسیب بینایی و ضرورت مشارکت مستقیم آنان در تصمیم‌گیری‌ها، امروز در سازمان بهزیستی کشور برگزار شد. در این مراسم، بر لزوم اصلاح سامانه‌های الکترونیکی، توسعه فناوری‌های کمکی، گسترش خدمات توانبخشی و ایجاد فرصت‌های برابر در حوزه‌های اشتغال، آموزش و مشارکت اجتماعی افراد نابینا و کم‌بینا تأکید شد.

در پنل تخصصی دسترس‌پذیری دیجیتال، یکی از نمایندگان جامعه نابینایان با انتقاد از نحوه طراحی و ارزیابی پلتفرم‌های دیجیتال، بر ضرورت مشارکت ذی‌نفعان اصلی در این فرایند تأکید کرد و گفت: در برخی موارد، طراحی و ارزیابی سامانه‌ها بدون بررسی کارشناسی کافی و مشورت با افراد نابینا و کم‌بینا انجام می‌شود.

وی با طرح دو مطالبه از دولت، خواستار توجه به دسترس‌پذیری از مرحله طراحی سامانه تا ارائه خدمت و ارزیابی کیفیت آن شد و افزود: باید امکان سنجش میزان دسترس‌پذیری هر سامانه فراهم شود و سازوکاری برای ارزیابی مستمر سامانه‌های دولتی با مشارکت نمایندگان جامعه نابینایان شکل بگیرد.

۶۹ دستگاه اجرایی فاقد امکانات دسترس‌پذیری

همدانلو، دبیر شورای اجرایی فناوری اطلاعات کشور، با تشریح شاخص‌های ارزیابی درگاه‌های دستگاه‌های اجرایی گفت: در این ارزیابی، ۱۳ شاخص بررسی می‌شود و دستگاه‌ها برای کسب امتیاز کامل باید ۱۰ شاخص را احراز کنند.

وی با اشاره به ضرورت توجه بیشتر به نیازها و اولویت‌های افراد دارای معلولیت در ارزیابی سامانه‌ها افزود: از میان ۱۶۹ دستگاه ارائه‌دهنده خدمت، ۵۱ دستگاه امتیاز یک کسب کرده‌اند و وضعیت اطلاعات و امکانات آن‌ها قابل قبول نیست. همچنین ۶۹ دستگاه هیچ امکانی برای دسترس‌پذیری در نظر نگرفته‌اند.

دبیر شورای اجرایی فناوری اطلاعات کشور با اعلام آمادگی برای استفاده از ظرفیت تشکل‌های نابینایان در بهبود شاخص‌ها و ارزیابی سامانه‌ها، گفت: می‌توان از مشورت این تشکل‌ها استفاده کرد و حتی مسئولیت ارزیابی سامانه‌ها را به آن‌ها واگذار کرد.

مشارکت تشکل‌های نابینایان در تصمیم‌گیری‌ها

سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور، با تأکید بر ضرورت مشارکت جامعه نابینایان در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با دسترس‌پذیری گفت: در دبیرخانه مناسب‌سازی باید با معرفی شبکه نابینایان، افرادی برای پی‌گیری موضوع دسترس‌پذیری تعیین شوند. توجه به دسترس‌پذیری فضای دیجیتال و استفاده از دستیارهای هوش مصنوعی ضروری است و در این حوزه‌ها نیز باید از نظرات شبکه نابینایان استفاده شود و هیچ تصمیم یا اقدامی درباره افراد دارای معلولیت، بدون مشارکت تشکل‌های آنان انجام نگیرد.   رویکرد سازمان بهزیستی در این حوزه بر توانمندسازی، دسترس‌پذیری همه‌جانبه، اشتغال پایدار و مشارکت فعال افراد دارای معلولیت در تصمیم‌گیری‌ها استوار است.

رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به آمار افراد دارای آسیب بینایی تحت پوشش این سازمان گفت: در حال حاضر ۲۵۴ هزار و ۵۱۵ نفر از افراد دارای آسیب بینایی از خدمات سازمان بهزیستی کشور بهره‌مند هستند.  ۳۳ درصد این افراد در گروه آسیب بینایی خفیف، ۲۷ درصد در گروه متوسط، ۳۱ درصد در گروه شدید و ۹.۰۹ درصد در گروه بسیار شدید قرار دارند. همچنین ۶۴ درصد افراد تحت پوشش را مردان و ۳۶ درصد را زنان تشکیل می‌دهند.

حسینی با تأکید بر اهمیت پیش‌گیری از معلولیت‌های بینایی، غربالگری زودهنگام و شناسایی مشکلات بینایی در کودکان را از برنامه‌های مهم سازمان بهزیستی عنوان کرد.

غربالگری بیش از ۶۴ میلیون کودک در برنامه پیش‌گیری از تنبلی چشم

حسینی با تشریح عملکرد برنامه ملی غربالگری تنبلی چشم کودکان سه تا شش سال گفت: از آغاز اجرای این برنامه در سال ۱۳۷۵ تاکنون، بیش از ۶۴ میلیون و ۹۵۰ هزار کودک در کشور غربالگری شده‌اند.همچنین، ۴۲۱ هزار و ۸۱۵ کودک مبتلا به تنبلی چشم شناسایی شده‌اند تا اقدامات درمانی و توانبخشی لازم برای آنان انجام شود.سال گذشته، سه میلیون و ۱۱۸ هزار و ۴۲۳ کودک غربالگری شدند که معادل ۸۵ درصد جامعه هدف کودکان سه تا شش سال کشور بود.

وی توسعه خدمات مشاوره ژنتیک را از دیگر اقدامات پیشگیرانه سازمان برشمرد و گفت: در حال حاضر ۱۷۲ مرکز مشاوره ژنتیک دولتی و غیردولتی در کشور فعالیت می‌کنند و از ابتدای اجرای این برنامه تاکنون، بیش از دو میلیون و ۲۸۴ هزار نفر از خدمات پیش‌گیری، آگاه‌سازی و مشاوره ژنتیک بهره‌مند شده‌اند. طی سال گذشته نیز ۱۳ هزار و ۲۷۷ نفر از خدمات تخصصی مشاوره ژنتیک و راهنمایی‌های مرتبط با پیش‌گیری از تولد نوزادان دارای معلولیت استفاده کرده‌اند.

رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به خدمات آموزشی و توانبخشی ویژه افراد نابینا و کم‌بینا گفت: در کنار مراکز عمومی آموزشی و توانبخشی سازمان، ۲۷ مرکز تخصصی روزانه به افراد دارای آسیب بینایی خدمات ارائه می‌کنند. این خدمات شامل آموزش خط بریل، کار با نرم‌افزارها و سخت‌افزارهای گویا، آموزش مهارت‌های زندگی مستقل و برنامه‌های توانمندسازی افراد دارای آسیب بینایی است. از سال ۱۴۰۴، کودکان دارای اختلال بینایی بهره‌مند از خدمات مراکز روزانه آموزشی و توانبخشی خانواده و کودک مبتلا به اختلال بینایی تحت پوشش کامل یارانه دولتی قرار گرفته‌اند. سرانه یارانه ماهانه پرداختی به ازای هر کودک نیز به هفت میلیون و ۳۰۰ هزار تا هشت میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است.

وی تأمین تجهیزات توانبخشی و کمک‌فناوری را از دیگر محورهای حمایتی سازمان دانست و گفت: امسال یک‌هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان برای خرید تجهیزات و وسایل توانبخشی افراد دارای معلولیت اختصاص یافته است. ۱۳ هزار و ۳۱۴ نفر از افراد دارای آسیب بینایی از اقلام تخصصی توانبخشی، از جمله عصای سفید استاندارد، تجهیزات برجسته‌نگار، ساعت و ماشین‌حساب گویا، نرم‌افزارهای صفحه‌خوان و وسایل آموزشی بریل بهره‌مند شده‌اند.

ایجاد فرصت شغلی برای بیش از ۶ هزار و ۵۰۰ نابینا و کم‌بینا

حسینی اشتغال پایدار را یکی از محورهای اصلی توانمندسازی افراد دارای آسیب بینایی دانست و گفت: در سال گذشته برای ۶ هزار و ۵۹۲ نفر از افراد نابینا و کم‌بینا فرصت شغلی مستقیم و پایدار ایجاد شده است. حمایت از اشتغال این گروه از طریق پرداخت تسهیلات بانکی، بیمه کارفرمایی، بیمه خویش‌فرمایی و یارانه ارتقای کارایی افراد دارای معلولیت دنبال می‌شود. چهار هزار و ۲۲۱ نفر از افراد نابینا و کم‌بینا از حمایت‌های بیمه‌ای و مشوق‌های مرتبط با اشتغال بهره مند شده اند. همچنین استانداردسازی مشاغل متناسب با توانایی‌ها و ظرفیت‌های افراد دارای آسیب بینایی نیز در دستور کار قرار دارد و ۸۰ عنوان شایستگی و استاندارد شغلی متناسب با این گروه تدوین و تصویب شده است.

حسینی با اشاره به اقدامات حمایتی سازمان بهزیستی در حوزه آموزش گفت: ۱۱ هزار و ۷۴۵ دانش‌آموز نابینا و کم‌بینا از کمک‌هزینه‌های تحصیلی، کتاب‌های گویا و بریل و وسایل کمک‌آموزشی بهره‌مند شده‌اند.  در حوزه آموزش عالی نیز حمایت از دانشجویان نابینا و کم‌بینا از طریق پرداخت شهریه دانشگاهی و کمک‌هزینه تحصیلی دنبال می‌شود و بر اساس آمار ارائه‌شده، دو هزار و ۴۱۳ دانشجو از این حمایت‌ها بهره‌مند شده‌اند.

پرداخت مستمری به بیش از ۱۹۵ هزار فرد دارای آسیب بینایی

حسینی با تشریح حمایت‌های معیشتی سازمان بهزیستی گفت: ۱۹۵ هزار و ۲۵۲ نفر از افراد دارای آسیب بینایی در سراسر کشور مستمری ماهانه دریافت می‌کنند. ۲۶ هزار و ۹۷۴ نفر از خدمات سفرکارت معلولان بهره‌مند شده‌اند و برای ۱۰ هزار و ۶۳۴ نفر از افراد دارای آسیب بینایی شاغل و محصل نیز کمک‌هزینه ایاب‌وذهاب درون‌شهری اختصاص یافته است. هفت هزار و ۸۰۲ نفر از افراد دارای معلولیت شدید و بسیار شدید بینایی نیز از کمک‌هزینه حق پرستاری و نگهداری در خانواده بهره‌مند شده‌اند. ۸۷ هزار و ۶۸۹ نفر از افراد دارای آسیب بینایی در مناطق روستایی و حاشی‌های تحت پوشش خدمات توانبخشی مبتنی بر جامعه قرار دارند.

حسینی از ارائه خدمات توانبخشی در منزل به ۹۰۶ نفر از افراد دارای آسیب بینایی شدید و بهره‌مندی ۵۶۱ نفر از خدمات مراقبت و همیاری در محل سکونت خبر داد.

مناسب‌سازی حدود ۸۰۰ واحد مسکونی افراد دارای معلولیت

رئیس سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر ضرورت مناسب‌سازی محیط زندگی و افزایش استقلال افراد دارای آسیب بینایی گفت: در سال گذشته حدود ۸۰۰ واحد مسکونی متعلق به افراد دارای معلولیت، از جمله افراد نابینا و کم‌بینا، مناسب‌سازی و دسترس‌پذیر شده است. مناسب‌سازی نباید صرفاً به محیط فیزیکی محدود شود، بلکه سامانه‌های الکترونیکی و خدمات موردنیاز افراد دارای معلولیت برای انجام امور روزمره نیز باید بر اساس استانداردهای دسترس‌پذیری طراحی و ارزیابی شوند.

حسینی با تأکید دوباره بر نقش تشکل‌های افراد دارای معلولیت در سیاست‌گذاری و نظارت افزود: ارزیابی و اصلاح سامانه‌های دولتی باید با مشارکت مستقیم افراد نابینا و کم‌بینا انجام شود تا موانع واقعی استفاده از خدمات شناسایی و برطرف شود.

رئیس سازمان بهزیستی کشور از تشکل‌های نابینایان خواست موانع و مشکلات موجود را در قالب پیشنهادهای اجرایی و حقوقی جمع‌بندی کنند تا اقدامات لازم برای تدوین شیوه‌نامه‌ها و اصلاح مقررات پی‌گیری شود.

حسینی با اشاره به رویکرد مشارکتی سازمان بهزیستی در تصمیم‌سازی گفت: توسعه شبکه‌های ملی تخصصی با هدف تقویت نقش تشکل‌ها و گروه‌های هدف در فرایند سیاست‌گذاری دنبال شده است. شبکه ملی افراد دارای معلولیت بینایی، شنوایی و جسمی‌حرکتی، شبکه کانون‌ها و مراکز مثبت زندگی، شبکه مراکز توانبخشی، شبکه مددکاری اجتماعی، شبکه اشتغال و شبکه زنان سرپرست خانوار از جمله این شبکه‌ها هستند.

رئیس سازمان بهزیستی کشور مشارکت تشکل‌ها در تصمیم‌گیری‌ها و ارزیابی خدمات را از الزامات تحقق حقوق افراد دارای معلولیت دانست و گفت: برنامه‌ها و اقدامات مرتبط با این افراد باید با حضور و مشارکت خود آنان تدوین و اجرا شود.  سازمان بهزیستی کشور با همراهی جامعه هدف و شبکه تشکل‌های ملی نابینایان، تحقق حقوق افراد دارای معلولیت و حرکت به سمت جامعه‌ای فراگیر و بدون مانع را با جدیت دنبال می‌کند.