رونمایی از نشان «تلاش در فرهنگ سلامت»؛ گامی راهبردی برای تبدیل دانش سلامت به رفتار اجتماعی

در مراسمی با حضور مقامات وزارت بهداشت و نمایندگان سازمان صدا و سیما، از نشان «تلاش در فرهنگ سلامت» به عنوان یادمانی برای زنده‌یاد دکتر صدیقه اعتمادسعید رونمایی شد. در این مراسم، بر نقش محوری رسانه در تبدیل دانش به رفتار و ضرورت گذار از رویکرد‌های سنتی به سمت مشارکت‌های نظام‌مند اجتماعی تأکید گردید.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مراسم رونمایی از نشان تلاش در فرهنگ سلامت با حضور معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، مشاور اجتماعی وزیر بهداشت، نماینده رئیس سازمان صدا و سیما، رئیس مرکز مطالعات فرهنگی و اجتماعی و خانواده دکتر صدیقه اعتمادسعید برگزار شد. این نشان که با همت خانواده مرحوم دکتر اعتمادسعید و مشارکت مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم شکل گرفته، با هدف حمایت از فعالان این عرصه و به یادمان زنده‌یاد دکتر صدیقه اعتمادسعید رونمایی گردید.

در دوران مواجهه با بحران‌های بهداشتی، سیاست‌گذاران، طراحان، مجریان نظام سلامت، مردم و هنرمندان همگی به این نتیجه رسیدند که ارتقای سلامت عمومی فراتر از تجویز نسخه‌های درمانی، نیازمند یک «فرهنگ‌سازی ساختاریافته» است که لازمه آن، دیده‌شدن و حمایت از تلاشگران این مسیر می‌باشد.

جزئیات نخستین دوره جایزه تلاش در فرهنگ سلامت

اباذر اشتری، رئیس دبیرخانه دائمی نشان تلاش در فرهنگ سلامت، در این مراسم با بازگویی سوابق این نشان گفت: ایده اولیه این جایزه با الهام از زندگی و تلاش‌های بی‌وقفه دکتر صدیقه اعتمادسعید، که در دو حوزه سلامت و رسانه برای ارتقای فرهنگ سلامت کوشید، شکل گرفت. وی تأکید کرد که این نشان فراخوانی است برای معرفی تلاش‌های حرفه‌ای، پایدار و فراگیر در مسیر توسعه فرهنگ سلامت در ابعاد جسم، روان، اجتماعی و معنوی.

اشتری افزود که نخستین دوره این جایزه در پنج محور رقابتی شامل «ایده و پروپوزال»، «پروتکل»، «دستاورد و محصول»، «تجربه زیسته» و «تولید محتوا» برگزار می‌شود تا از مربیان، پژوهشگران، سازمان‌ها و افرادی که نقشی ماندگار ایفا کرده‌اند، تجلیل شود. وی با اعلام دریافت ۱۰۳ اثر برای این دوره، خبر داد که ۱۹ آبان سال جاری در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، نخستین دوره این جایزه برگزار خواهد شد. وی همچنین اشاره کرد که ۲۱ داور در سه حوزه پزشکی، رسانه‌ای و فرهنگی-اجتماعی مسئولیت داوری این آثار را بر عهده دارند.

تغییر از خیرخواهی سنتی به مسئولیت اجتماعی نظام‌مند

محمدتقی کرمی، رئیس مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی نیز در این نشست با تبیین ابعاد جدید گفتمان مسئولیت اجتماعی، بر ضرورت گذار از رویکرد‌های سنتی و خیرخواهانه به سمت مشارکت‌های نظام‌مند و عام‌المنفعه تأکید کرد. وی اظهار داشت که مسئولیت اجتماعی نباید در قالب اقدامات داوطلبانه محدود به گروه‌های خاص باقی بماند، بلکه باید به عنوان یک وظیفه اجتماعی در قبال امنیت، سلامت و توسعه جامعه نهادینه شود. کرمی با بیان اینکه هدف اصلی، خروج از چارچوب‌های صرفاً دولتی و حکومتی و رسیدن به سطح مشارکت عمومی است، افزود که مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی با سازماندهی و اعتباربخشی به ابتکارات خلاقانه، بستری را برای تبدیل ایده‌های فردی به اقدامات ساختارمند فراهم می‌کند.

رسانه؛ میانجیِ دانش و رفتار عمومی

در ادامه این مراسم، زینب نصیری، مشاور امور اجتماعی وزیر بهداشت، با اشاره به اینکه بیش از ۷۰ درصد عوامل تأثیرگذار بر سلامت، خارج از نظام سلامت (در ساختارها، باور‌ها و ارزش‌ها) مستتر است، گفت: اگر نگاه مردم صرفاً به بیمارستان و مرکز درمانی باشد، وضعیت سلامت جامعه تغییر نخواهد کرد. وی تأکید کرد که بحث سلامت در واقع بحث فرهنگ است و باید از اینکه مردم چگونه فکر می‌کنند و ارزش‌ها چگونه به رفتار تبدیل می‌شوند، سخن گفت.

نصیری با ابراز خوشحالی از ایجاد این نشان، آن را فرصتی برای تقویت فرهنگ سلامت دانست و نقش رسانه را حیاتی توصیف کرد. وی افزود: رسانه یکی از مهم‌ترین پایه‌های فرهنگ سلامت است و می‌تواند بهترین نقش میانجی را بین ادبیات علمی و زبان مردم ایفا کند تا فرایند تبدیل دانش و اطلاعات به رفتار عمومی با سرعت بیشتری انجام شود. وی در پایان ابراز امیدواری کرد که این نشان در طول زمان به بستری با اعتبار علمی، اجتماعی و فرهنگی بالا برای توسعه فرهنگ سلامت تبدیل شود.

جریان‌سازی برای سلامت جامعه

مریم جلالی، نماینده سازمان صداوسیما در این مراسم گفت: یکی از اصلی‌ترین گم‌شده‌های توسعه ما، توسعه خانواده‌محور است که با نگاه خانواده به توسعه نگاه کنیم و خانواده وسیعی که همراه است، نتیجه‌اش انسجام، پایداری و تاب‌آوری اجتماعی است.

وی با اشاره به فعالیت‌های عمیق و گسترده دکتر اعتمادسعید در زمان حیاتش، افزود: با تشکیل و ایجاد جایزه تلاش در فرهنگ سلامت، وظیفه ما خیلی سنگین‌تر شده است تا برای سلامت جامعه، جریان‌سازی و فرهنگ‌سازی کنیم.

از سطح ملی تا بین‌المللی

علیرضا صالح‌پور، همسر مرحوم دکتر اعتمادسعید و حامی این جریان فرهنگی ضمن قدردانی از زحمات و توجه نهاد‌های مختلف به برنامه آینده دبیرخانه نشان تلاش در فرهنگ سلامت اشاره کرد و گفت: برنامه‌ای که در دبیرخانه این نشان طراحی شده است، تا ۱۰ سال برای این موضوع برنامه‌ریزی شده و تلاش بر این است که نشان تلاش در فرهنگ سلامت در سه سال اول در عرصه ملی باشد و سه سال دوم، تلاش بر این است که در سطح منطقه، ترویج فرهنگ سلامت دنبال شود و از سال هفتم تا دهم امید داریم که بتوانیم این جایزه را بین‌المللی کنیم.