توجه قضات به اصلاح مجرمان در کنار اجرای قانون

رئیس امور آموزش معاونت منابع انسانی و امور فرهنگی قوه قضائیه گفت: قضات باید با توجه به شخصیت و شرایط هر فرد، تصمیمات قضایی مؤثر و متناسب اتخاذ کنند و اصلاح مجرمان را در کنار اجرای قانون مورد توجه قرار دهند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صداوسیما، در آئین تقدیر از نفرات برتر کشوری جشنواره آرای برتر (نهادهای ارفاقی منجر به اصلاح مجرمان) که با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین خلیلی معاون اول قوه قضائیه و حمیدرضا موحدی معاون منابع انسانی و امور فرهنگی قوه قضائیه برگزار شد، مهدی جوهری در این آئین با تأکید بر ضرورت توسعه رویکرد اجتماعی در نظام قضایی کشور، با اشاره به اهمیت نقش قضات در اصلاح مجرمان و کاهش آسیب‌های اجتماعی، اظهار کرد: برخلاف برخی برداشت‌ها، رویکرد قضایی صرفاً معطوف به صدور مجازات‌های سخت‌گیرانه نیست، بلکه قانون و اسناد بالادستی قوه قضاییه بر اصلاح مجرمان و اتخاذ تصمیمات قضایی مؤثر تأکید دارند.

جوهری با اشاره به سند تحول و تعالی قوه قضائیه افزود: در مأموریت ششم این سند، موضوع اصلاح مجرمان مورد تأکید قرار گرفته و استفاده از تصمیمات قضایی مؤثر، از جمله مجازات‌های جایگزین حبس، در همین راستا اهمیت دارد. همچنین اقدامات تربیتی و اصلاحی در فرایند اجرای مجازات باید به‌گونه‌ای دنبال شود که زمینه بازگشت افراد به جامعه فراهم شود.

رئیس امور آموزش معاونت منابع انسانی و امور فرهنگی قوه قضاییه با تشبیه نقش دادگاه به پزشک در تشخیص و تجویز درمان متناسب، تصریح کرد: همان‌گونه که پزشک برای هر بیمار با توجه به شرایط و ویژگی‌های او نسخه‌ای متناسب تجویز می‌کند، تصمیم قضایی نیز باید با در نظر گرفتن شخصیت فرد، نوع جرم و شرایط پرونده اتخاذ شود؛ چراکه رویکرد یکسان در مواجهه با همه مجرمان، لزوماً به تحقق اهداف اصلاحی منجر نمی‌شود.

انتخاب آرای برتر قضایی در یک فرایند تخصصی

رئیس امور آموزش معاونت منابع انسانی و امور فرهنگی قوه قضاییه در ادامه، به تشریح روند اجرای برنامه انتخاب آرای برتر قضایی پرداخت و گفت: این برنامه در چارچوب مأموریت محول‌شده در مردادماه سال ۱۴۰۳ دنبال شد و با همکاری دادگستری استان‌ها و دادسرای انتظامی، سازوکار مشخصی برای شناسایی و انتخاب آرای برتر تدوین شد.

وی ادامه داد: شیوه‌نامه اجرایی این برنامه پس از طی مراحل کارشناسی، به تأیید حجت‌الاسلام والمسلمین موحدی دادستان کل کشور رسید. بر اساس این شیوه‌نامه، انتخاب آرا در دو مرحله استانی و ملی و با بهره‌گیری از ظرفیت قضات، استادان و داوران متخصص انجام شد.

جوهری با اشاره به آمار مشارکت در این برنامه اظهار کرد: در مجموع، ۱۷۹ رأی از سوی ۱۴۸ قاضی به دبیرخانه ارسال شد که پس از بررسی و ارزیابی در فرایند تخصصی انتخاب آرای برتر، هفت رأی از میان آثار ارسالی انتخاب شد.

جوهری با بیان اینکه آرای منتخب از استان‌های هرمزگان، کرمان، اصفهان، لرستان و خراسان بوده‌اند، افزود: برنامه‌ریزی شده است آرای برتر پس از انتشار، به‌عنوان منبعی علمی و کاربردی در اختیار قضات سراسر کشور قرار گیرد تا زمینه بهره‌گیری از تجربه‌های قضایی و توسعه رویکرد‌های نوآورانه و اصلاحی در صدور آرا فراهم شود.

توسعه نگاه اجتماعی در تصمیمات قضایی

جوهری با تأکید بر ضرورت استمرار این برنامه، گفت: هدف از اجرای این طرح، صرفاً انتخاب چند رأی برتر نیست، بلکه ایجاد زمینه‌ای برای شناسایی، مستندسازی و انتشار تجربه‌های ارزشمند قضایی و تقویت رویکرد اجتماعی در تصمیم‌گیری‌های قضات است.

جوهری ضمن قدردانی از تلاش‌های اعضای دبیرخانه، مجموعه‌های همکار، واحد‌های روابط عمومی، دادگستری‌های استان‌ها و مسئولان و کارشناسان مشارکت‌کننده در اجرای طرح، بر ضرورت تداوم چنین برنامه‌هایی برای ارتقای کیفیت تصمیمات قضایی و تقویت رویکرد اصلاحی در نظام عدالت کیفری تأکید کرد.

جوهری ابراز امیدواری کرد با گسترش این اقدامات، زمینه بهره‌مندی بیشتر قضات از تجربه‌های موفق یکدیگر و توجه مؤثرتر به ابعاد اجتماعی و اصلاحی آرای قضایی فراهم شود.