سازوکار ارزیابی فیلمهای مناسب کودکان و نوجوانان تشریح شد
سازوکار ارزیابی و معرفی فیلمهای مناسب کودکان و نوجوانان در آموزشوپرورش با هدف صیانت از فرصتهای یادگیری و انتخاب منابع فرهنگی مناسب دانشآموزان تشریح شد.
گروه آموزشوپرورش: فیلم و سینما بهعنوان یکی از ظرفیتهای اثرگذار در انتقال مفاهیم آموزشی، تربیتی، انسانی، ملی و فرهنگی، میتوانند نقش مهمی در تنوعبخشی به موقعیتهای یادگیری و تعمیق آموختههای دانشآموزان ایفا کنند. بهرهگیری اثربخش از این ظرفیت، مستلزم انتخاب و معرفی آثاری است که از نظر محتوایی و فنی ارزیابی شده و با اقتضائات سنی و تربیتی مخاطبان تناسب داشته باشند.در همین زمینه، ابوذر حسامپور معاون ساماندهی منابع آموزشی و تربیتی دفتر انتشارات و فناوری آموزشی سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی و دبیر شورای صدور پروانه حمایت از فیلمهای سینمایی کودکان و نوجوانان در گفتوگو با خبرنگار آموزشوپرورش خبرگزاری فارس، با تشریح سازوکارهای موجود برای ارزیابی و معرفی فیلمهای مناسب در محیطهای آموزشی، بر اهمیت توجه به کیفیت محتوایی آثار و فراهمکردن زمینه بهرهگیری هدفمند از ظرفیتهای سینما در فرایندهای یاددهی و یادگیری تأکید کرد.فیلم؛ ظرفیتی برای تعمیق یادگیری و انتقال مفاهیم تربیتیوی با اشاره به ویژگیهای رسانه فیلم اظهار کرد: فیلم در مقایسه با بسیاری از قالبهای محتوایی، ظرفیت ویژهای برای انتقال پیام و مفاهیم آموزشی و تربیتی دارد. این رسانه میتواند فرایند یادگیری را تسهیل کند، به تعمیق آموختهها بینجامد و مفاهیم انتزاعی را به تجربههایی ملموس و قابل درک برای مخاطبان تبدیل کند.به گفته وی، استفاده از این ظرفیت بهویژه در حوزه کودک و نوجوان، امکان ایجاد تنوع در موقعیتهای آموزشی و تربیتی را فراهم میکند و میتواند در انتقال مفاهیم انسانی، ملی، انقلابی و اسلامی نقشآفرین باشد؛ ظرفیتی که با تأکید اسناد تحولی آموزشوپرورش بر تنوعبخشی به موقعیتهای یادگیری نیز ارتباط دارد.
در همین راستا، جشنوارههایی مانند جشنواره بینالمللی فیلم رشد و دیگر رویدادهای مرتبط با فیلمهای کودک و نوجوان و آثار مدرسهای، از جمله ظرفیتهایی هستند که امکان شناسایی و بهرهگیری از تولیدات رسانهای را برای نظام آموزشی فراهم میکنند.ارزیابی تخصصی فیلمها در شورای صدور پروانه حمایتدبیر شورای صدور پروانه حمایت از فیلمهای سینمایی کودکان و نوجوانان با اشاره به فرایند ساماندهی منابع آموزشی و تربیتی توضیح داد: منابع و محصولات آموزشی در قالبهای مختلف، از کتاب و مجله تا نرمافزارها، سامانههای آموزشی و فیلمها، برای ورود به محیطهای آموزشی باید فرایند ارزیابی و اعتباربخشی مربوط را طی کنند.وی افزود: فیلمهای مستند، کوتاه و سینمایی نیز در چارچوب این فرایند ارزیابی میشوند و آثار تأییدشده، متناسب با نوع محصول، اعتبارنامه یا مجوز مربوط را دریافت میکنند. برای فیلمهای سینمایی کودکان و نوجوانان، این فرایند در قالب صدور پروانه حمایت دنبال میشود.به گفته معاون حوزه ساماندهی منابع آموزشی و تربیتی سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، با توجه به ویژگیهای فنی، رسانهای، آموزشی و تربیتی فیلمهای سینمایی و دامنه مخاطبان آنها، ارزیابی این آثار با حساسیت ویژهای انجام میشود. در همین چارچوب، بر اساس تفاهمنامه منعقدشده در سال ۱۳۸۳ میان وزارت آموزشوپرورش و معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به نمایندگی سازمانهای مربوط، سازوکاری برای بررسی و معرفی فیلمهای سینمایی کودکان و نوجوانان شکل گرفته است.
این سازوکار از طریق دبیرخانه شورای صدور پروانه حمایت از فیلمهای سینمایی کودکان و نوجوانان، مستقر در سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، پیگیری میشود. در این شورا نمایندگانی از مجموعههای مرتبط، از جمله وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بنیاد سینمایی فارابی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، حوزه هنری انقلاب اسلامی، بخشهای مرتبط آموزشوپرورش و انجمن اولیا و مربیان حضور دارند.ردهبندی سنی و محتوایی؛ مبنای معرفی آثار به مدارسوی با اشاره به مراحل بررسی فیلمها بیان کرد: آثار پس از ارزیابی از جنبههای مختلف فنی، محتوایی، آموزشی و تربیتی، متناسب با گروههای سنی و دورههای تحصیلی مخاطبان ردهبندی میشوند. همچنین سطح تناسب و توصیهپذیری محتوای آنها مشخص میشود تا مدارس و عوامل آموزشی بتوانند با آگاهی بیشتری درباره استفاده از این آثار تصمیم بگیرند.بر این اساس، فیلمها در سه سطح درجهبندی میشوند؛ آثار درجه یک با توصیه و تأکید بیشتری برای مشاهده معرفی میشوند، مشاهده آثار درجه دو در سطح توصیه قرار میگیرد و آثار بدون مانع نیز در سطح دیگری از این درجهبندی قرار دارند. فیلمهایی که موفق به دریافت پروانه حمایت نمیشوند، در فهرست آثار معرفیشده برای این منظور قرار نمیگیرند و مدارس نیز مجاز به برگزاری اردوهای رسمی دانشآموزی برای مشاهده این دسته از فیلمها نیستند.
سامانه کنترل کیفیت منابع غیرمکتوب؛ مسیر دسترسی به آثار تأییدشدهحسامپور با اشاره به شیوههای اطلاعرسانی درباره فیلمهای تأییدشده گفت: علاوه بر بخشنامهها و مجوزهای صادرشده، از بسترهای اطلاعرسانی وزارت آموزشوپرورش، شبکه شاد و شبکه رشد برای معرفی این آثار استفاده میشود. همچنین سامانه کنترل کیفیت منابع غیرمکتوب به نشانی standard.roshd.ir بهعنوان یکی از مسیرهای دسترسی به اطلاعات آثار ارزیابیشده در اختیار مدارس و مخاطبان قرار دارد.در این سامانه، فیلمهایی که در سالهای گذشته مجوز دریافت کردهاند، در دسترس قرار گرفتهاند و آثار جدید نیز پس از تأیید، بهروزرسانی میشوند. افزون بر فیلمها، سایر منابع غیرمکتوب، از جمله نرمافزارها و سرگرمیهای آموزشی نیز در این سامانه معرفی میشوند تا امکان بررسی و انتخاب آگاهانه منابع آموزشی و تربیتی فراهم شود.وی با تشریح تقسیم مسئولیتها در این فرایند افزود: سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی مسئولیت ارزیابی و اعتباربخشی منابع را بر عهده دارد و بخشهای آموزشی و پرورشی وزارت آموزشوپرورش نیز در زمینه اجرا، نحوه بهرهگیری از این آثار در مدارس و نظارت بر اجرای فرایندهای مرتبط نقشآفرینی میکنند.صیانت از فرصتهای تربیتی دانشآموزان؛ مسئولیتی مشترکحسامپور با اشاره به گستردگی نظام آموزشی کشور و ضرورت آگاهی عوامل مدرسه از فرایندهای ارزیابی منابع آموزشی و تربیتی، بر اهمیت اطلاعرسانی دقیق و نظارت بر اجرای ضوابط تأکید کرد. به گفته وی، آشنایی مدیران، معلمان و معاونان پرورشی با سازوکارهای موجود میتواند به انتخاب مناسبتر منابع و پیشگیری از تصمیمگیریهای مبتنی بر سلیقه شخصی کمک کند. همچنین بخشهای نظارتی آموزشوپرورش، از جمله حوزههای نظارت و ارزیابی عملکرد و حراست، در پیگیری موارد احتمالی و اصلاح فرایندها نقش دارند.معاون حوزه ساماندهی منابع آموزشی و تربیتی سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی خاطرنشان کرد: با توجه به اهمیت دوران کودکی و نوجوانی و دغدغه خانوادهها درباره محتوایی که در اختیار فرزندانشان قرار میگیرد، ضروری است تلاش شود منابع و فرصتهای آموزشی و تربیتی از نظر تناسب محتوایی مورد توجه قرار گیرند و زمینه بهرهمندی دانشآموزان از آثار مناسب و اثرگذار فراهم شود.
مشاهدهٔ خبر در منبع