نسخه‌ای برای مقابله با خاموشی چاه‌های کشاورزی
قطعی برق چاه‌های کشاورزی و اختلال در نوبت‌های آبیاری، تولید محصولات کشاورزی را با چالش مواجه کرده است. بنیاد علوی برای کاهش این مشکل، تاکنون ۲۰۳ مزرعه خورشیدی با ظرفیت بیش از ۱۶ مگاوات احداث کرده است.
گروه رفاه اجتماعی خبرگزاری فارس؛ توسعه اقتصادی روستاها صرفاً به تزریق منابع مالی یا اجرای طرح‌های عمرانی محدود نمی‌شود؛ بلکه مستلزم پیوند میان ظرفیت‌های بومی، مشارکت مردم، زیرساخت‌های تولید و دسترسی به بازار است. بر همین اساس، بنیاد علوی در چارچوب برنامه‌های توانمندسازی اقتصادی مناطق روستایی، رویکردی مبتنی بر توسعه کسب‌وکارهای محلی، تقویت زنجیره‌های ارزش، به‌کارگیری ظرفیت بنگاه‌های اقتصادی و رفع موانع تولید را دنبال می‌کند؛ رویکردی که از تشکیل گروه‌های مردمی پیشرفت و حمایت از صنایع تبدیلی تا توسعه انرژی خورشیدی و نوسازی زیرساخت‌های کشاورزی را در بر می‌گیرد. با این حال، ارزیابی اثربخشی چنین برنامه‌هایی بیش از هر چیز به میزان تأثیر آن‌ها بر پایداری اشتغال، افزایش توان تولیدی روستاییان و تقویت بنیان‌های اقتصادی روستاها وابسته است. در همین راستا، در گفت‌وگو با «عبدالله عابدی پریجایی، معاون توانمندسازی اقتصادی بنیاد علوی»، ابعاد اجرایی این برنامه‌ها، مهم‌ترین دستاوردهای آن و رویکردهای این بنیاد برای تقویت مشارکت اقتصادی مردم و توسعه پایدار مناطق روستایی را بررسی کرده‌ایم.
فارس: درباره گروه‌های مردمی پیشرفت که در روستاها تشکیل شده‌اند توضیح دهید.عابدی پریجایی: یکی از اقدامات ویژه‌ای که در مناطق روستایی انجام داده‌ایم، این است که در هر روستایی که نیاز و مسئله‌ای وجود داشت، حول آن مسئله گروه مردمی پیشرفت تشکیل شد. تسهیلگر با استفاده از تکنیک‌های تسهیلگری و با مشارکت فعال مردم، مسائل و مشکلات را شناسایی و اولویت بندی می‌کند. اعضای گروه پس از احصا راهکارها جهت برون رفت از مشکلات، یک نفر را بعنوان نماینده جهت پی‌گیری اقدامات تعیین می‌کند.تاکنون ۳،۲۴۳ گروه مردمی پیشرفت تشکیل شده که بیش از ۶۷ هزار نفر عضو این گروه‌ها هستند.فارس: در حوزه مردمی‌سازی اقتصاد چه اقدامی انجام داده‌اید؟عابدی پریجایی: یکی از کارهایی که از شروع کردیم، بحث مردمی‌سازی اقتصاد و برقراری ارتباط بین هلدینگ‌های اقتصادی بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی با مردم بود. در این طرح، تلاش شده تا ظرفیت شرکت‌های اقتصادی تابعه بنیاد، صرفاً در قالب فعالیت‌های درون سازمانی به کار گرفته نشود، بلکه به عنوان پشتوانه‌ای برای توسعه کسب و کارهای مردم و ارتقای سهم آنان در تولید مورد استفاده قرار گیرد. ما مسئولیت شناسایی، اهلیت سنجی، آموزش، تأمین مالی و تسهیلگری را بر عهده داشته و شرکت‌های اقتصادی تابعه نیز با ایفای نقش در تأمین نهاده، انتقال دانش و تجربه فنی ارائه مشاوره تخصصی و در مواردی خرید محصولات تولیدی در کنار مردم قرار گرفته‌اند.در این الگو، مردم صاحب کسب و کار و تولیدکننده‌اند و ظرفیت بنگاه‌های اقتصادی بنیاد در جایگاه پشتیبان و مکمل توان آنان قرار می‌گیرد و رابطه بنیاد و مردم از حمایت صرف به سمت مشارکت اقتصادی و شکل دهی به یک زنجیره واقعی تولید و ارزش‌آفرینی حرکت می‌کند.
پیامدها و دستاوردهای اجرای برنامه‌های توانمندسازی اقتصادیفارس: اگر بخواهید دستاوردهای حوزه توانمندسازی اقتصادی در مناطق روستایی را در یک جمع‌بندی ارائه کنید، چه آماری دارید؟عابدی پریجایی: یکی از پیامدهای اجرای برنامه‌های توانمندسازی اقتصادی، فراهم سازی مهاجرت معکوس به روستاها بود. تاکنون خانوارهای زیادی با مشاهده اقدامات توانمندسازی بنیاد علوی، به روستاهای زادگاه خود مهاجرت معکوس داشتند. با توجه به اهمیت موضوع، مهاجرت‌های معکوس اعلامی، پس از راستی آزمایی در سامانه ثبت و گزارش می‌شوند. تاکنون مهاجرت معکوس ۱۵۵ خانوار تایید شده و راستی آزمایی بقیه افراد در حال انجام می‌باشد. همچنین ۱۰ تعاونی در حوزه‌های تولیدی و خدماتی در مناطق روستایی تأسیس کردیم.
احداث مزارع خورشیدی برای تأمین برق چاه‌های کشاورزیفارس: یکی از چالش‌های کشاورزان، قطعی برق چاه‌هاست. بنیاد در این حوزه چه کرده است؟عابدی پریجایی: یکی از چالش‌هایی که کشاورزان دارند و طی چند سال گذشته خیلی زیاد شده، قطعی برق چاه‌های کشاورزی است. به طور مثال کشاورز هفته‌ای دو ساعت نوبت آب دارد و همان دو ساعت برق قطع می‌شود. با قطعی برق، نوبت آب از دست رفته و مزرعه یا باغ با تنش آبی مواجه شده و این موضوع تأثیر مستقیم بر عملکرد محصول دارد.تا کنون ۲۰۳ مزرعه خورشیدی با رویکرد تأمین برق چاه‌های کشاورزی با ظرفیت بیش از۱۶ مگاوات، با مشارکت همردم و حمایت بنیاد علوی احداث گردید. در این نوع نیروگاه‌ها، بهره برداران هشت ماه برق را به دولت می‌فروشند و چهار ماه از اولویت قطع برق خارج می‌شوند.ظرفیت نیروگاه بر اساس نیاز چاه تعیین می‌شودفارس: میزان تسهیلات و ظرفیت نیروگاه خورشیدی چگونه تعیین می‌شود؟عابدی پریجایی: تسهیلات برای احداث نیروگاه، بستگی به ظرفیت موتوری دارد که روی چاه نصب شده است. پس از برآورد فنی نیاز موتور، ظرفیت نیروگاه و حجم منابع مورد نیاز آن تعیین می‌شود. در این طرح بخشی از منابع از طریق تسهیلات ارزان ققیمت توسط بنیاد علوی و بخشی نیز توسط خود بهره برداران تأمین می‌شود.
توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در گلخانه‌ها و واحدهای تولیدیفارس: آیا برنامه‌ای برای استفاده از نیروگاه‌های خورشیدی در سایر واحدهای تولیدی روستایی دارید؟عابدی پریجایی: ما در ادامه این مسیر، علاوه بر چاه‌های کشاورزی، احداث نیروگاه خورشیدی برای واحدهای تولیدی، شهرک‌های گلخانه‌ای، شهرک‌های دامپروری و واحدهای آبزی پروری را نیز در دستور کار داریم. هدف این است در مشاغل آسیب پذیر نسبت به نوسانات برق، مانند استخرهای پرورش ماهی، اگر واحدهای تولیدی با مسئله قطعی برق مواجه شدند، تولید آن‌ها آسیب نبیند.اصلاح سیستم آبیاری در بیش از ۶۳ هزار هکتارفارس: درباره اصلاح سیستم آبیاری چه میزان کار انجام شده است؟عابدی پریجایی: همان‌طور که عرض کردم، ۱۹ درصد طرح‌های ما در مناطق روستایی در حوزه اصلاح سیستم آبیاری بوده است. با اجرای این طرح‌ها، سیستم آبیاری بیش از ۶۳ هزار هکتار از اراضی کشاورزی به سامانه‌های نوین آبیاری مجهز شد.
راه‌اندازی نزدیک به ۴۰۰ هکتار گلخانهفارس: در حوزه توسعه گلخانه‌ها چه اقداماتی انجام شده است؟عابدی پریجایی: نزدیک به ۴۰۰ هکتار گلخانه سبزی و صیفی و گل و گیاه در مناطق روستایی طی سه سال گذشته راه‌اندازی کرده‌ایم. در حوزه توسعه و اصلاح الگوی کشت بخش کشاورزی نیز مشارکت داشتیم. ترویج الگوی ملی کشت ابلاغی وزارت جهاد کشاورزی، در دستور کار شبکه تسهیلگری ما در مناطق روستایی هست. در زمینه توسعه مکانیزاسیون کشاورزی نیز حمایت‌های گسترده ای از کشاورزان داشتیم وتأمین مالی برای خرید تجهیزات نوین کشاورزی از طریق پرداخت تسهیلات، در چارچوب طرح "حیات"، انجام شده است.حمایت از کسب‌وکارها با رویکرد تکمیل زنجیره ارزشفارس: رویکرد بنیاد در حمایت از کسب‌وکارهای خرد در این زنجیره‌ها چیست؟عابدی پریجایی: یکی از رویکردهای ویژه بنیاد علوی در حوزه توسعه کسب‌وکارها، تکمیل و توسعه زنجیره ارزش بوده است. در حوزه صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی، بیش از ۳۵۰۰ واحد را با رویکرد تکمیل زنجیره ارزش در مناطق روستایی حمایت کردیم. در استان خوزستان، توسعه و تکمیل زنجیره ارزش نخیلات؛ استان خراسان جنوبی تکمیل زنجیره زرشک؛ استان‌های اصفهان و کرمان تکمیل زنجیره گل محمدی؛ استان زنجان زنجیره زیتون و در سایر استان‌ها نیز زنجیره ارزش رسته‌های مزیت دار آن استان یا منطقه را به طور جدی در دستور کار داشتیم و تاکنون بخش‌های از حلقه‌های زنجیره ارزش؛ ایجاد، تکمیل و توسعه پیدا کرد.
حمایت از بیش از ۴۰۰ طرح دانش‌بنیانفارس: آیا در حوزه طرح‌های دانش‌بنیان مرتبط با روستا و کشاورزی نیز حمایتی داشته‌اید؟عابدی پریجایی: شرکت‌های دانش‌بنیان اصولاً در شهرها و پارک‌های علم و فناوری مستقر هستند و خودشان در منطقه روستایی نیستند، اما خدماتی که ارائه می‌دهند برای مناطق روستایی است.ما در این حوزه، بیش از ۴۰۰ طرح دانش‌بنیان را مورد حمایت قرار دادیم. این طرح‌ها در زمینه‌های نظیر؛ پوشش‌دار کردن بذور، تولید خوراک دام از ضایعات کشاورزی، استارتر محصولات لبنی و غیره بوده است. اینگونه طرح‌ها به بخش‌های مختلف تولیدی و کشاورزی در حوزه روستایی کمک و پشتیبانی می‌کنند.فارس: اگر بخواهید مهم‌ترین محور اقدامات بنیاد علوی در مناطق روستایی را جمع‌بندی کنید، چه می‌گویید؟عابدی پریجایی: عمده اقدامات بنیاد در حوزه توانمندسازی اقتصادی در مناطق روستایی، ایجاد و توسعه کسب‌وکار، اصلاح زیرساخت‌های کشاورزی، احیای قنوات، مهارت‌آموزی، حل مسئله بازار، تشکیل صندوق‌های قرض‌الحسنه محلی، تشکیل گروه‌های مردمی پیشرفت، مردمی‌سازی اقتصاد، توسعه مزارع خورشیدی، اصلاح سیستم‌های آبیاری، توسعه گلخانه‌ها، اصلاح الگوی کشت، توسعه مکانیزاسیون کشاورزی، توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی، تکمیل زنجیره‌های ارزش و حمایت از طرح‌های دانش‌بنیان بوده است.هدف این است که روستاییان توانمند شوند، کسب‌وکارشان پایدار بماند و ظرفیت‌های خود روستا برای حل مسائل و توسعه اقتصادی مورد استفاده قرار گیرد.
مشاهدهٔ خبر در منبع