هیچ کشوری خود را از ظرفیت‌های دارویی شاهدانه محروم نمی‌کند
رئیس مؤسسه تحقیقات شاهدانه صنعتی و دارویی گفت: گیاه شاهدانه در بسیاری از نقاط دنیا از هزاران سال پیش کشت می‌شده و کاربرد‌های مختلفی داشته و امروز در حوزه‌های دارویی، غذایی، آرایشی ـ بهداشتی، صنعت ساختمان، خودروسازی و صنایع مرتبط با فیبر و سلولز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما سید علیرضا سلامی؛ عضو هیأت علمی دانشگاه تهران و رئیس مؤسسه تحقیقات شاهدانه صنعتی و دارویی گفت: ما انواع متنوعی از گونه‌های گیاهان دارویی داریم و در بسیاری از کشورها، مواد اولیه دارویی یا دارو‌هایی که روزانه با آن‌ها سروکار داریم، منشأ طبیعی دارند.
وی افزود: در بین این گیاهان دارویی، برخی به دلیل اینکه ممکن است مصرف چندگانه داشته باشند یا بعضاً در گروه روان‌گردان‌ها و مخدر‌ها قرار بگیرند، نه‌تنها در کشور ما بلکه در بسیاری از کشور‌های دیگر تابع قوانین ملی و بین‌المللی هستند از جمله این گیاهان، شاهدانه را داریم که با نام لاتین «کانابیس» و در فارسی با عنوان «شاهدانه» شناخته می‌شود. در کنار آن، برخی انواع خاص این گیاه با عنوان «ماریجوانا» یا «گل» شناخته می‌شوند.
به گفته رئیس مؤسسه تحقیقات شاهدانه صنعتی و دارویی در کنار شاهدانه، گونه‌های مختلف شقایق را نیز داریم؛ مانند Papaver somniferum که از آن تریاک استحصال می‌شده و به‌عنوان ماده مخدر مورد استفاده قرار گرفته است. از سوی دیگر، صنعت دارو ترکیباتی مانند مورفین، کدئین، تبائین، نوسکاپین و ترکیبات دیگر را از این گیاه استخراج می‌کند.
وی ادامه داد: قارچ‌های دارویی نیز از همین جنس هستند؛ یعنی علاوه بر اینکه ترکیبات دارویی خاصی برای درمان و بهبود بیماری‌ها از آن‌ها استخراج می‌شود، ممکن است مصرف سوءروان‌گردان نیز داشته باشند؛ بنابراین در میان گیاهان دارویی، برخی به دلایلی که اشاره کردم تابع قوانین هستند؛ اما این قوانین به نظر من نباید محدودکننده باشند، به‌گونه‌ای که از سهم سلامت مردم کم کنیم.
رئیس مؤسسه تحقیقات شاهدانه صنعتی و دارویی با اشاره به اینکه بزرگ‌ترین چالش‌هایی که در بسیاری از کشورها برای انسان‌ها وجود دارد، آشفتگی، اضطراب، درد و بی‌خوابی است تصریح کرد: در کنار آن، بیماری‌های خاصی مانند‌ام‌اس، پارکینسون و آلزایمر نیز وجود دارد. قطعاً گیاهان دارویی و به‌ویژه گیاهان دارویی خاصی که درباره آن‌ها صحبت می‌کنیم، می‌توانند به جامعه پزشکی و درمان کمک کنند تا انسان‌ها زندگی بهتری داشته باشند.
وی ادامه داد: شاهدانه با نام لاتین «کانابیس» و نام فارسی «شاهدانه»، اساساً در فرهنگ‌ها و کشور‌های مختلف از چند هزار سال پیش مصارف مختلفی داشته است.
وقتی از شاهدانه صحبت می‌کنیم، از دیدگاه مصرف می‌توان سه تیپ یا سه گروه مختلف را تعریف کرد. یک گروه، انواعی هستند که تحت عنوان «شاهدانه صنعتی» یا Industrial Hemp شناخته می‌شوند.
سلامی گفت: این‌ها ارقامی از شاهدانه هستند که میزان ماده روان‌گردان THC در آن‌ها پایین است و در بسیاری از کشورها کشت آن‌ها تابع قوانین بسیار سخت‌گیرانه نیست، بلکه تحت کنترل انجام می‌شود.
رئیس مؤسسه تحقیقات شاهدانه صنعتی و دارویی با اشاره به اینکه از شاهدانه صنعتی، صنایع بزرگی مانند صنعت بایوپلاستیک، سلولز، لیگنین، ساختمان، خودروسازی و صنایع دیگری که با فیبر و سلولز مرتبط هستند، بهره می‌برند.تصریح کرد: از سوی دیگر، روغن دانه شاهدانه صنعتی نیز اهمیت زیادی دارد. دانه شاهدانه یکی از دانه‌های روغنی است و حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد روغن دارد. ارزش غذایی و سلامت این روغن بسیار بالاست و اگر نگوییم بیشتر از روغن زیتون است، کمتر از روغن زیتون نیست.
وی ادامه داد: در دنیا نیز این روغن به‌عنوان روغن خوراکی و همچنین در صنایع آرایشی‌بهداشتی، مکمل‌ها و صنایع دارویی مورد استفاده قرار می‌گیرد و دسته دیگری از انواع شاهدانه، ماریجوانا یا ماریجوانا هستند؛ ارقامی که میزان ماده روان‌گردان در آن‌ها بالاست و میزان THC در آن‌ها می‌تواند از حدود پنج درصد، ۱۰ درصد، ۲۰ درصد و حتی ۲۵ تا ۳۰ درصد باشد.
رئیس مؤسسه تحقیقات شاهدانه صنعتی و دارویی گفت: نکته مهمی که باید به آن اشاره کنم این است که چه در مورد شاهدانه و چه در مورد شقایق، باید در نظر داشته باشیم که بیولوژی گیاه یا زیست‌شناسی تولید مواد در داخل یک گیاه، لزوماً با قوانینی که برای کشت، کنترل و فرآوری آن تعریف می‌کنیم، یکسان نیست و به زبان ساده، برای مثال، در مورد شاهدانه شیوه‌نامه‌ای که در حال تنظیم است، حد مجاز THC را حدود سه‌دهم درصد در نظر گرفته است.
وی افزود:در برخی کشورها این محدوده قانونی برای کشت، ۹ دهم تا یک درصد است و در برخی کشورها نیز قوانین متفاوتی وجود دارد. در کشور‌هایی مانند کانادا و هلند نیز مدل‌های متفاوتی برای کنترل و کشت وجود دارد و در برخی کشور‌های آسیایی نیز قوانین در دوره‌هایی آزادتر بوده، اما به دلیل ایجاد انحراف، مجدد مورد بازنگری قرار گرفته است.
سلامی ادامه داد: بنابراین، در مجموع می‌توان گفت شاهدانه سه تیپ مختلف دارد؛ ماریجوانا با تعریف مشخص خودش، شاهدانه صنعتی که کاربرد‌های گسترده‌ای دارد و در میانه این دو، تعریفی تحت عنوان «شاهدانه دارویی» یا Medical Cannabis وجود دارد و در مجامع بین‌المللی هم Hemp دارویی و هم Medical Marijuana مطرح هستند و برای مثال، در برخی دارو‌هایی که توسط FDA تأیید شده‌اند، مانند Sativex که برای بیماران مبتلا به‌ام‌اس مورد استفاده قرار می‌گیرد، در کنار CBD، ترکیب THC نیز وجود دارد که CBD و THC اثرات متفاوتی دارند و می‌توانند اثرات متقابل داشته باشند، اما این به مفهوم آن نیست که THC ذاتاً ترکیب شیمیایی بدی است یا نمی‌توان از آن به‌عنوان دارو استفاده کرد.
وی گفت: چون به هر حال امکان انحراف وجود دارد، استفاده از این ترکیبات در کشور ما نیز باید تابع قوانین ملی و بین‌المللی باشد.
رئیس مؤسسه تحقیقات شاهدانه صنعتی و دارویی با اشاره به اینکه نکته مهم این است که هیچ‌کدام از کشور‌هایی که در این حوزه فعال هستند، خودشان را از بهره‌مندی از ظرفیت چنین گیاهانی محروم نکرده‌اند تصریح کرد: این کشورها تلاش کرده‌اند با قانون‌گذاری و نظارت، مسیر استفاده علمی، دارویی و صنعتی را از سوءمصرف جدا کنند.
مشاهدهٔ خبر در منبع